هوش مصنوعی گوگل و اپل وارد رقابت تازهای شد │ دستیارهایی که بهجای پاسخ دادن، کارهای روزمره کاربران را انجام میدهند

رقابت گوگل و اپل در بازار هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است؛ گوگل با قابلیتهای انجام خودکار کارها در جمینای و اپل با توسعه سیری هوشمند، بهدنبال ساخت دستیارهایی هستند که بتوانند میان برنامهها جابهجا شوند، اطلاعات را پیدا کنند و وظایف چندمرحلهای را انجام دهند.
هوش مصنوعی در حال عبور از مرحله پاسخ دادن به پرسشها و ورود به مرحله انجام دادن کارهاست. گوگل در جمینای قابلیتهایی را توسعه داده که میتوانند با استفاده از برنامهها و محیط رایانه، وظایف چندمرحلهای مانند جستوجو، تکمیل فرم و مدیریت کارها را انجام دهند. اپل نیز با نسل جدید سیری، امکان جستوجو در اطلاعات شخصی و اجرای دستورها میان برنامههای مختلف را گسترش داده است. تفاوت مهم این رقابت در این است که دستیار هوشمند دیگر فقط پیشنهاد نمیدهد؛ بلکه تلاش میکند بخشی از کارهایی را که پیشتر به دخالت مستقیم کاربر نیاز داشتند، به سرانجام برساند.
گوگل زودتر از اپل به سمت انجام خودکار کارها حرکت کرده است
گوگل در حال تبدیل جمینای به دستیاری است که میتواند مجموعهای از وظایف را بدون نیاز به هدایت مداوم کاربر انجام دهد. یکی از مهمترین تغییرات تازه این شرکت، قابلیت انجام کار در محیط رایانه است.
در قابلیت جدید جمینای برای رایانههای مک، هوش مصنوعی میتواند روی صفحه کلیک کند، متن بنویسد، میان برنامهها جابهجا شود و فرمهای اینترنتی را تکمیل کند. کاربر نیز میتواند روند اجرای کار را بهصورت زنده مشاهده کند و در صورت نیاز آن را متوقف کند.
گوگل همچنین قابلیت انجام وظایف چندمرحلهای را گسترش داده است. برای مثال، کاربر میتواند تهیه برنامه سفر، بررسی نامههای الکترونیکی، تنظیم برنامه روزانه یا انجام پژوهشهای تکراری را به جمینای بسپارد. این ابزار میتواند مراحل مختلف را در پسزمینه انجام دهد و پس از آماده شدن نتیجه، کاربر را مطلع کند.
نکته مهمتر، امکان انجام خرید با تأیید کاربر است. جمینای میتواند کاهش قیمت یک کالا یا موجود شدن دوباره آن را بررسی کند، سفارش را تا مرحله پرداخت پیش ببرد و پیش از نهایی شدن خرید، تأیید نهایی را از کاربر بگیرد.
این قابلیتها هنوز برای همه کاربران جهان فعال نیستند و بخشی از آنها به زبان انگلیسی، حسابهای شخصی و کشورهای مشخص محدود شدهاند.
اپل با سیری جدید به دنبال کنترل بیشتر بر برنامههاست
اپل مسیر متفاوتی را دنبال میکند. این شرکت میخواهد سیری را به بخشی از سیستمعامل تبدیل کند که بتواند اطلاعات شخصی کاربر را در برنامههای مختلف پیدا کند و دستورهای پیچیدهتری را اجرا کند.
نسل جدید سیری میتواند محتوای پیامها، نامهها و تصاویر را برای پیدا کردن اطلاعات موردنظر بررسی کند. همچنین با قابلیت آگاهی از محتوای صفحه، کاربر میتواند درباره چیزی که روی نمایشگر دیده میشود سؤال بپرسد یا از دستیار بخواهد اقدامی مرتبط با همان محتوا انجام دهد.
برای نمونه، اگر کاربر اطلاعات یک قرار ملاقات را در پیامهای خود دریافت کرده باشد، سیری میتواند اطلاعات مرتبط را پیدا کند و برای ثبت آن در تقویم اقدام کند. نوشتن نامه، مدیریت یادآورها و کار با تصاویر نیز از جمله قابلیتهایی هستند که اپل برای این دستیار در نظر گرفته است.
نقطه مهم دیگر، گسترش دسترسی توسعهدهندگان به سیری است. اپل در نسخه آزمایشی ابزارهای توسعه خود، امکان اتصال برنامههای مختلف به سیری را فراهم کرده است. به این ترتیب، برنامهها میتوانند دستورهای اختصاصی خود را در اختیار دستیار هوشمند قرار دهند؛ از پیگیری سفارش گرفته تا رزرو و ثبت درخواست.
اپل به دنبال ساخت عامل هوشمند مستقلتر است
تحولات اخیر اپل فقط به ارتقای سیری محدود نمیشود. انتشار آگهی استخدامی برای جذب مهندس ارشد هوش مصنوعی عاملمحور نشان میدهد این شرکت به دنبال توسعه سامانهای است که بتواند چندین مرحله از یک کار را در محیطهای مختلف اجرا کند.
بر اساس شرح این موقعیت شغلی، اپل به دنبال ساخت عاملهایی است که بتوانند در مرورگر، برنامهها، محیط کدنویسی و خدمات اینترنتی فعالیت کنند و حتی چند عامل تخصصی را برای انجام یک وظیفه هماهنگ کنند.
این موضوع از نظر راهبردی اهمیت دارد؛ زیرا اپل میخواهد دستیار هوشمند خود را از اجرای دستورهای مشخص فراتر ببرد و به ابزاری تبدیل کند که هدف کاربر را درک کند، مراحل لازم را برنامهریزی کند و کار را تا رسیدن به نتیجه پیش ببرد.
البته انتشار آگهی استخدام به معنای آماده بودن چنین محصولی نیست. هنوز زمان عرضه عمومی و دامنه قابلیتهای عامل مستقل اپل مشخص نشده است.
تفاوت رویکرد گوگل و اپل در ساخت دستیارهای هوشمند
اگرچه هر دو شرکت به دنبال انجام خودکار وظایف کاربران هستند، اما مسیر توسعه آنها تفاوتهایی دارد.
| معیار مقایسه | گوگل و جمینای | اپل و سیری |
|---|---|---|
| تمرکز اصلی | انجام وظایف چندمرحلهای | یکپارچگی با سیستمعامل |
| کار با برنامهها | اتصال به برنامهها و کنترل محیط رایانه | اجرای دستورها در برنامههای سازگار |
| مدیریت اطلاعات | استفاده از سرویسهای متصل | جستوجو در اطلاعات شخصی |
| انجام کار در رایانه | کنترل کلیک، تایپ و تکمیل فرم | توسعه قابلیتهای عامل هوشمند |
| خرید اینترنتی | آمادهسازی خرید با تأیید کاربر | اجرای اقدامهای پشتیبانیشده در برنامهها |
| توسعهدهندگان | اتصال خدمات و برنامهها به جمینای | گسترش ابزارهای اتصال برنامهها به سیری |
| اجرای وظایف پیچیده | قابلیت انجام چند مرحله پشت سر هم | حرکت به سمت هماهنگی چند اقدام |
| وضعیت توسعه | برخی قابلیتها در حال عرضه محدود | سیری جدید فعال و قابلیتهای گستردهتر در حال توسعه |
گوگل در حال حاضر قابلیت کنترل رایانه و انجام برخی وظایف چندمرحلهای را به شکل عملی عرضه کرده است. اپل نیز بخش مهمی از قابلیتهای سیری جدید را فعال کرده، اما توسعه عامل مستقل و توانایی انجام کارهای پیچیدهتر همچنان در مسیر پیشرفت قرار دارد.
برای شناخت تفاوت این فناوری با چتباتهای معمولی، مطالعه مطلب هوش مصنوعی عاملی و کاربرد آن در انجام وظایف چندمرحلهای نیز میتواند مفید باشد.
آیا عاملهای هوش مصنوعی میتوانند بدون اجازه کاربر خرید کنند؟
یکی از مهمترین موضوعات در توسعه این فناوری، میزان اختیاری است که به هوش مصنوعی داده میشود.
فرض کنید از دستیار خود میخواهید یک گوشی موبایل با مشخصات مشخص پیدا کند. یک چتبات معمولی ممکن است چند مدل را معرفی کند و قیمت آنها را توضیح دهد؛ اما یک عامل هوشمند میتواند فروشگاهها را بررسی کند، مدلهای مناسب را مقایسه کند، محصول موردنظر را به سبد خرید اضافه کند و مراحل سفارش را پیش ببرد.
با این حال، انجام خودکار همه مراحل به معنای حذف نظارت انسانی نیست. گوگل برای اقدامهای حساسی مانند پرداخت و ارسال سفارش، تأیید کاربر را در نظر گرفته است. این محدودیت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اشتباه در انتخاب کالا یا انجام یک پرداخت میتواند خسارت مالی ایجاد کند.
موضوع دیگر، دسترسی این ابزارها به اطلاعات شخصی است. برای اجرای وظایف پیچیده، دستیار هوشمند ممکن است به پیامها، نامهها، تقویم، تصاویر یا اطلاعات حسابهای کاربری نیاز داشته باشد. به همین دلیل، مدیریت مجوز دسترسی برنامهها و محافظت از اطلاعات شخصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
حریم خصوصی؛ چالش مهم رقابت گوگل و اپل
هرچه دستیارهای هوشمند اختیار بیشتری برای انجام کارها داشته باشند، اهمیت امنیت آنها نیز افزایش پیدا میکند.
برای مثال، دسترسی به نامههای الکترونیکی میتواند به هوش مصنوعی اجازه دهد قرارهای کاری را پیدا کند؛ اما همین دسترسی در صورت مدیریت نامناسب ممکن است اطلاعات خصوصی کاربر را در معرض خطر قرار دهد.
سه موضوع در این زمینه اهمیت ویژهای دارند:
-
محدودیت دسترسی: هوش مصنوعی فقط به اطلاعات و برنامههای موردنیاز برای انجام وظیفه دسترسی داشته باشد.
-
تأیید اقدامهای حساس: پرداخت، ارسال پیام مهم و ثبت سفارش بدون اجازه نهایی کاربر انجام نشود.
-
امکان توقف فعالیت: کاربر بتواند هر زمان که لازم بود اجرای وظیفه را متوقف کند.
این مسئله برای کسبوکارها نیز اهمیت دارد. واگذاری مدیریت نامهها، اسناد مالی یا اطلاعات مشتریان به یک عامل هوشمند بدون تعیین سطح دسترسی، میتواند ریسکهای امنیتی ایجاد کند.
همچنین وابستگی کامل به یک سرویس هوش مصنوعی ممکن است در زمان اختلال، فعالیتهای روزمره را متوقف کند؛ موضوعی که در مطلب خطر وابستگی کامل به یک سرویس هوش مصنوعی نیز اهمیت آن بررسی شده است.
چه زمانی این فناوریها به دست کاربران ایرانی میرسند؟
یکی از محدودیتهای فعلی این رقابت، دسترسی جغرافیایی و زبانی است. بخشی از قابلیتهای جدید جمینای برای کاربران آمریکایی و به زبان انگلیسی عرضه شده است. قابلیت کنترل برنامههای مک نیز به اشتراکهای مشخص گوگل محدود است.
سیری هوشمند هم از زبانهایی مانند انگلیسی، فرانسوی، ژاپنی، کرهای، پرتغالی و اسپانیایی پشتیبانی میکند؛ اما زبان فارسی هنوز در فهرست زبانهای اعلامشده این قابلیت قرار ندارد.
بنابراین، حتی با وجود پیشرفت سریع این فناوریها، کاربران ایرانی برای استفاده کامل از امکانات جدید با محدودیت زبان و دسترسی روبهرو هستند.
آینده دستیارهای هوشمند؛ رقابت بر سر انجام کارها
رقابت بعدی شرکتهای فناوری صرفاً بر سر ساخت مدلهایی با پاسخهای دقیقتر نیست. توانایی انجام کارهای واقعی، اتصال به برنامههای مختلف و تکمیل وظایف پیچیده به یکی از معیارهای مهم رقابت تبدیل شده است.
گوگل با توسعه ابزارهای اجرایی جمینای، گام عملی مهمی در این مسیر برداشته است. اپل نیز با گسترش قابلیتهای سیری و سرمایهگذاری روی عاملهای هوشمند، تلاش میکند کنترل بیشتری بر تجربه کاربری دستگاههای خود داشته باشد.
احتمالاً در ادامه، تفاوت اصلی دستیارهای هوشمند در این خواهد بود که هرکدام تا چه اندازه میتوانند یک درخواست ساده را به مجموعهای از اقدامات دقیق و قابل اعتماد تبدیل کنند. برنده این رقابت شرکتی نخواهد بود که صرفاً پاسخهای طولانیتر تولید کند؛ بلکه شرکتی موفقتر خواهد بود که بتواند کار موردنظر کاربر را با امنیت، دقت و حداقل دخالت انسانی به پایان برساند.




