قطعی اینترنت بین الملل ایران در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵: از ورود به سومین ماه خاموشی تا &#۸۲۲۰;اینترنت طبقاتی&#۸۲۲۱; با قیمت ۳۲ میلیون تومان!

تحلیل کامل از آخرین وضعیت اینترنت ایران در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

خاموشی دیجیتال بی‌سابقه؛ ورود به سومین ماه متوالی

طبق داده‌های منتشر شده در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، قطعی و محدودیت اینترنت بین الملل در ایران وارد شصت و یکمین روز خود شده و از مرز ۱۴۴۰ ساعت عبور کرده است. این خاموشی گسترده که از ۹ اسفند ماه سال ۱۴۰۴ و همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای آغاز شد، عنوان طولانی‌ترین قطعی اینترنت در سطح ملی را برای ایران به ثبت رسانده است.

وضعیت فعلی به گونه‌ای است که سامانه‌های جهانی پایش اینترنت مانند نت‌بلاکس (NetBlocks) اعلام کرده‌اند سطح دسترسی و اتصال به اینترنت بین الملل امروز در ایران، هم اکنون در سطح تنها ۲ درصد است. این آمار نشان‌دهنده فروپاشی مجازی ارتباطات دیجیتال کشور با جهان خارج است.

علت رسمی از زبان دولت: مصوبه شورای عالی امنیت ملی

سخنگوی دولت، فاطمه مهاجرانی، در واکنش به قطعی بیش از ۵۰ روزه اینترنت بین الملل، دلیل این محدودیت را “مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای حفظ ارتباط کسب‌وکارها در شرایط بحرانی” عنوان کرد.

خانم مهاجرانی با تأکید بر مخالفت دولت با “بی‌عدالتی ارتباطی”، اعلام کرد که این وضعیت موقتی است و بازگشت اینترنت به حالت عادی، منوط به اعلام دستگاه‌های امنیتی و ذی‌ربط است. به گفته او: “پس از آنکه دستگاه‌های مربوطه وضعیت را عادی اعلام کنند، وضعیت اینترنت نیز تغییر خواهد کرد”. همچنین، سخنگوی دولت این ایام را فرصتی برای “ترمیم، بهبود و کاراتر شدن سکوهای داخلی” دانسته است.

“اینترنت پرو”؛ راه‌کاری موقت یا “اینترنت طبقاتی”؟

در این بحران، طرحی به نام “اینترنت پرو” به عنوان راه‌کاری جهت ارائه دسترسی محدود و کنترل‌شده به اینترنت بین الملل برای کسب‌وکارهای خاص مطرح شده است. با این حال، ورود این طرح با موج گسترده‌ای از انتقادات روبرو شده است.

مهم‌ترین چالش، قیمت‌گذاری نجومی این سرویس است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده:

· هزینه فعال‌سازی اولیه این سرویس حدود ۲ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان است.

· قیمت هر گیگابایت ترافیک اینترنت پرو، حدود ۴۰ هزار تومان برآورد شده است.

· در مجموع، هزینه یک بسته ۵۰ گیگابایتی اینترنت پرو به چیزی حدود ۳۲ میلیون تومان می‌رسد.

این قیمت‌گذاری باعث شده بسیاری از کارشناسان و فعالان رسانه‌ای، اینترنت پرو را مصداق بارز “اینترنت طبقاتی” بدانند که صرفاً در دسترس اقشار مرفه و برخی نهادها قرار می‌گیرد و نه عموم مردم.

ورود مجلس شورای اسلامی به موضوع اینترنت

در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، خبرهایی مبنی بر ورود مجلس به موضوع قطع اینترنت منتشر شد. سید جواد حسینی کیا، نایب رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد که این کمیسیون جلسه‌ای با حضور وزیر ارتباطات برگزار خواهد کرد تا موضوعاتی مانند نحوه دسترسی به اینترنت پرو و قیمت‌گذاری آن را بررسی کند.

به گفته این نماینده، یکی از سوالات اصلی کمیسیون در این جلسه این خواهد بود که “اگر قرار است دسترسی به اینترنت با کیفیت و امکانات بالاتر فراهم شود، چرا این امکان برای عموم مردم در دسترس قرار نمی‌گیرد؟”.

پیامدهای اقتصادی و اجتماعی؛ هشداری که جدی گرفته نمی‌شود

ادامه قطع اینترنت بین الملل خسارات جبران‌ناپذیری به اقتصاد دیجیتال و معیشت مردم وارد کرده است. بر اساس برخی برآوردهای اولیه، قطعی اینترنت تا کنون بیش از یک میلیارد دلار به اقتصاد دیجیتال ایران خسارت وارد کرده است.

علاوه بر خسارات اقتصادی، جامعه با پیامدهای روانی و اجتماعی سنگینی مواجه است. انجمن علمی روان‌پزشکان ایران هشدار داده است که “محدودیت یا دسترسی نابرابر به اینترنت، افزایش فشار روانی و احساس ناامیدی را به دنبال دارد”. در همین حال، کارزاری مردمی با عنوان «درخواست اتصال مجدد اینترنت برای همه مردم» راه‌اندازی شده و تا کنون بیش از ۱۶۳ هزار امضا جمع‌آوری کرده است که نشان‌دهنده عمق نارضایتی عمومی است.

سخن پایانی: هیچ خبر خوشی از وصل اینترنت در دست نیست

مجموع اخبار و اظهارات منتشر شده در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، حاکی از آن است که هیچ چشم انداز و برنامه زمانی روشنی برای وصل مجدد اینترنت بین الملل ایران وجود ندارد. تنها امید، تغییر شرایط امنیتی و اعلام دستگاه‌های مربوطه است. آنچه مسلم است، خاموشی چراغ اینترنت در ایران، خاموشی فروشگاه‌ها، مشاغل و ارتباطات میلیون‌ها شهروند را نیز به همراه داشته است.