آخرین اخبار قطعی اینترنت بین‌الملل ایران | اینترنت کی وصل می‌شود؟ افشای آمار عجیب ۶۴ روز خاموشی در ۲ می ۲۰۲۶

بحرانی به وسعت ۹۰ میلیون نفر: روایت ۶۴ روز سکوت جهانی

در حالی که ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تقویم ایران ثبت شده است، کاربران اینترنت در داخل کشور همچنان در انتظار پاسخی برای یک سوال اساسی هستند: «اینترنت کی وصل می‌شود؟»

بررسی‌های امروز نشان می‌دهد که قطعی اینترنت بین‌الملل ایران وارد روز شصت و چهارم (۶۴) شده است. این رقم که توسط رصدخانه اینترنت «نت‌بلاکس» (NetBlocks) تأیید شده، ایران را در وضعیتی قرار داده که کارشناسان آن را «بی‌سابقه در تاریخ دیجیتال یک کشور با اقتصاد مدرن» توصیف می‌کنند .

این قطعی گسترده که از اواخر بهمن ماه سال گذشته آغاز شده، دیگر یک اختلال موقتی نیست، بلکه به یک ویژگی دائمی در زندگی روزمره تبدیل شده است. از دانشجویی که به مقالات علمی دسترسی ندارد تا خانوادگی که برای تأمین مخارج خود به فروش آنلاین وابسته است، همگی در جزیره‌ای از داده‌های داخلی گیر افتاده‌اند. اما داستان از چه قرار است و چه عواملی تداوم این وضعیت را رقم زده است؟

۱. کارزار اقتصاد دیجیتال: فاجعه‌ای به نام «خاموشی اینترنت ایران ۲۰۲۶»

اگر فکر می‌کنید قطعی اینترنت فقط به معنای «نت ندادن» است، سخت در اشتباهید. جدیدترین تحلیل‌های اقتصادی از وضعیت «قطعی اینترنت بین‌الملل ایران» تصویری بسیار تاریک‌تر را ترسیم می‌کنند.

شوک به کسب‌وکارهای خرد
آمارهای به‌دست آمده از منابع خبری بین‌المللی حاکی از آن است که طبقه خلاق و فعالان اقتصادی کوچک، بیشترین آسیب را از این وضعیت دیده‌اند. «آمنه خادمی»، طراح مد مقیم تهران، در گفت‌وگو با خبرنگاران غربی وضعیت را این‌گونه توصیف کرده است: «این قطعی اینترنت در چهار ماه گذشته نه تنها کسب‌وکار من، بلکه کسب‌وکارهای آنلاین بسیاری را به طور کامل نابود کرده است» .

او که قبلاً از اینستاگرام به عنوان ویترین فروش خود استفاده می‌کرد، ماه‌هاست که هیچ فروشی نداشته است. نمونه او تنها نیست؛ از مربیان تناسب اندام گرفته تا فروشندگان صنایع دستی، همگی شاهد نابودی تدریجی سرمایه اجتماعی و اقتصادی خود هستند.

هزینه تمام شده برای کشور چقدر است؟
شاید جالب‌ترین و هشداردهنده‌ترین بخش آخرین اخبار از وضعیت اینترنت، آمار مالی آن باشد. برآوردهای جدید نشان می‌دهد که «قطع» بودن اینترنت بین‌الملل، روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار به اقتصاد ایران ضرر مستقیم وارد می‌کند. اما این پایان ماجرا نیست. افشین کلهر، عضو اتاق بازرگانی ایران، اذعان داشته است که اگر زیان‌های غیرمستقیم را به این آمار اضافه کنیم، این رقم به راحتی دو برابر یعنی روزانه ۸۰ میلیون دلار خواهد رسید .

برای درک بهتر این عدد، کافی است نگاهی به اشتغال بیندازیم. وزیر ارتباطات ایران اخیراً اعلام کرده است که حدود ۱۰ میلیون نفر از شاغلین کشور به نوعی به اتصال اینترنت وابسته هستند. بیکاری پنهان و آشکار این جمعیت، تهدیدی جدی برای ثبات معیشت خانواده‌هاست.

۲. چرا برخلاف گذشته، خبری از وصل شدن اینترنت نیست؟

این سوالی است که در ذهن هر کاربر ایرانی نقش بسته است: «مگر در گذشته هم قطعی نداشتیم؟ چرا این بار اینترنت کی وصل می‌شود سوال بی‌پاسخی مانده است؟»

پاسخ را باید در مقیاس و شدت این خاموشی جستجو کرد. محصا علیمردانی، کارشناس ارشد سانسور اینترنت، در این باره توضیح می‌دهد: «آنچه قطعی اینترنت ایران را بی‌سابقه می‌کند، ترکیب وسعت و شدت آن است: یک کشور ۹۰ میلیونی با اقتصاد دیجیتال پیشرفته، به عمد به یک اینترانت داخلی کنترل‌شده بازگردانده شده است» .

۳. ظهور طبقه جدید: «سیم‌کارت‌های سفید» و شکاف دیجیتال

در میان انبوه اخبار ناامیدکننده درباره قطعی اینترنت بین‌الملل ایران، جنجالی‌ترین گزارش‌ها به وجود سیستم دو طبقه‌ای اینترنت اشاره دارند. بر اساس مستندات منتشر شده، مقامات ارشد دولتی و برخی اصناف خاص، از سیم‌کارت‌ها و خطوط اختصاصی به نام «سیم‌کارت سفید» بهره‌مند می‌شوند که دسترسی بدون محدودیت به اینترنت جهانی برایشان فراهم می‌کند.

در مقابل، مردم عادی تنها به اینترانت داخلی محدود شده‌اند. همین موضوع باعث واکنش تند فعالان اقتصادی شده است. یکی از گروه‌های تجارت الکترونیک در تهران این هفته این سیستم را «سوء استفاده از نیاز آشکار هر شهروند» و تهدیدی برای «تخریب زیرساخت‌های کشور توسط تصمیم‌گیرندگان خودمان» توصیف کرده است .

۴. کریدورهای دیجیتال در آتش: تهدید کابل‌های زیردریایی

در لایه‌ای فراتر از دسترسی کاربران، یک تهدید ژئوپلیتیک جدی نیز مطرح است. تحلیل‌های جدید نشان می‌دهد که موقعیت جغرافیایی ایران در تنگه هرمز، آن را به نقطه‌ای حساس برای کابل‌های فیبر نوری زیردریایی تبدیل کرده است. کارشناسان نظامی و ارتباطاتی هشدار می‌دهند که هرگونه آسیب به این کابل‌ها (که ۹۹ درصد ترافیک داده جهانی را حمل می‌کنند) می‌تواند جریان ۱۰ تریلیون دلار مبادلات مالی روزانه را مختل کند .

هرچند فعلاً گزارشی از آسیب فیزیکی این کابل‌ها در آب‌های ایران منتشر نشده، اما وجود این تهدید در سایه جنگ‌های تجاری و سیاسی، نشان می‌دهد که احیای اینترنت آزاد و پایدار در کوتاه مدت، نیازمند عادی شدن کامل فضای امنیتی منطقه است که فعلاً چشم‌انداز روشنی برای آن متصور نیست.

اینترنت کی وصل می شود؟ پیش‌بینی وضعیت تا پایان بهار

در پاسخ به سوال میلیونی کاربران که «اینترنت کی وصل می‌شود؟» باید به چند نکته توجه کرد:

1. واقعیت میدانی: مذاکرات برای رفع محدودیت‌های حرفه‌ای در حال انجام است، اما این روند بسیار کند و با گزینش‌های شدید همراه است.

2. گزینه جایگزین (Starlink): تلاش برای استفاده از ماهواره‌های استارلینک با واکنش شدید امنیتی مواجه شده و تجهیزات آن در داخل کشور جریمه و ضبط می‌شود .

3. چشم‌انداز ۱۴۰۵: بر اساس سنت‌های گذشته، هرگونه تغییر اساسی در سیاست‌های اینترنت منوط به تغییر در معادلات کلان سیاسی و امنیتی است. فعلاً هیچ تاریخ قطعی برای «وصله شدن» کامل اینترنت بین‌الملل اعلام نشده و پیش‌بینی می‌شود شرایط فعلی حداقل تا اواخر خرداد ۱۴۰۵ به همین منوال ادامه یابد.

جمع‌بندی نهایی

روز ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ به عنوان یکی از طولانی‌ترین دوره‌های خاموشی دیجیتال در تاریخ ایران ثبت شد. آخرین اخبار قطعی اینترنت بین‌الملل ایران نشان می‌دهد که هزینه‌های هنگفت اقتصادی و فشارهای روانی اجتماعی در حال افزایش است، اما اراده برای رفع این انسداد فعلاً از سوی مقامات مسئول اعلام نشده است.

تا آن زمان، کاربران ایرانی همچنان در انتظار پاسخ به سوال «اینترنت کی وصل می شود؟» در سکوت خبری به سر خواهند برد.