آخرین اخبار قطعی اینترنت بینالملل ایران | اینترنت کی وصل میشود؟ &#۸۲۱۱; محدودیتها تا اطلاع ثانوی تمدید شد (تاریخ: ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)
روز سیزدهم اردیبهشت ۱۴۰۵، شصت و چهارمین روز قطعی اینترنت بینالملل در ایران رقم خورد. در حالی که مسئولان از رفع تدریجی اختلالات خبر میدهند، اما با توجه به ادامه «شرایط خاص»، تاریخ مشخصی برای وصل شدن کامل اینترنت به حالت عادی اعلام نشده است.
امروز، سیزدهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، شصت و چهارمین روز متوالی است که کاربران اینترنت در ایران با اختلال گسترده در دسترسی به شبکههای جهانی مواجه هستند.
در حالی که بسیاری از کسب و کارها و مردم عادی انتظار پایان یافتن این خاموشی دیجیتالی را دارند، جدیدترین اظهارات مسئولان نشان میدهد که چشم انداز روشنی برای وصل شدن اینترنت بینالملل در بازه زمانی نزدیک وجود ندارد و این روند تابع تصمیمات فرادستگاهی است.
در این گزارش، به بررسی آخرین وضعیت اینترنت بینالملل ایران، علت قطعیهای گسترده، جزئیات طرح جایگزین «اینترنت پرو» و زمان احتمالی وصل شدن اینترنت بر اساس آخرین اخبار روز ۱۳ اردیبهشت میپردازیم.
جدیدترین وضعیت اینترنت بینالملل ایران در روز ۱۳ اردیبهشت
بر اساس گزارشهای دریافتی و آمارهای بینالمللی، ساعت خاموشی دیجیتال در ایران از مرز ۱۵۰۰ ساعت عبور کرده است. وبسایتهای پایش کننده وضعیت اینترنت اعلام کردهاند که در حال حاضر بیش از ۹۸ درصد کاربران ایرانی دسترسی مستقیم و پایدار به شبکه جهانی اینترنت ندارند. این میزان از ناپایداری، فعالیت بسیاری از کسب و کارهای آنلاین، شرکتهای دانش بنیان و حتی نیازهای روزمره شهروندان را با چالش جدی مواجه کرده است.
اینترنت ایران طی چند ماه اخیر فراز و نشیبهای بسیاری را تجربه کرده است. از دورانی که آنچه «اینترنت پرو» نامیده میشد به صورت محدود در دسترس گروههای خاصی قرار گرفت تا روزهایی که دسترسی به آن نیز با اختلال همراه شد.
-
وضعیت اتصال: گزارشهای فنی حاکی از آن است که دسترسی به اینترنت بینالملل برای کاربران عادی عملاً غیرممکن بوده و تنها شبکه داخلی (اینترانت) در دسترس عموم است.
-
مطالبات صنفی: بسیاری از اصناف و اتحادیههای کسب و کار مجازی نسبت به خسارتهای مالی جبرانناپذیر ناشی از این قطعی هشدار داده و خواستار تعیین تکلیف فوری این وضعیت شدهاند.
«اینترنت پرو»؛ راهکار موقت تا پایان بحران
در میان تاریکی ناشی از قطعی گسترده اینترنت، طرحی با عنوان «اینترنت پرو» به عنوان یک راهکار موقت و اضطراری توسط شورای عالی امنیت ملی کلید خورد. با این حال، این طرح نیز با حاشیههای فراوانی همراه بوده است.
مسئولان وزارت ارتباطات بارها تاکید کردهاند که اینترنت پرو یک ابزار توسعهای یا امتیاز ویژه نیست، بلکه یک راهکار اضطراری برای حفظ حداقل کارکرد اقتصاد دیجیتال در شرایط بحران طراحی شده است. چارچوب این طرح خارج از وزارت ارتباطات و در سطح تصمیمگیریهای کلان امنیتی کشور تعیین میشود و قاعدتاً نمیتواند جایگزین اینترنت آزاد و پایدار پس از پایان شرایط خاص باشد. معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات اخیراً صراحتاً اعلام کرد که این طرح نمیتواند جایگزین اینترنت بینالمللی پس از پایان جنگ باشد.
با این وجود، گزارشهای مردمی نشان میدهد که در اجرای این طرح، تخلفات و کجسلیقگیهایی توسط برخی اپراتورها صورت گرفته است. سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز به همین دلیل ورود پیدا کرده و اعلام داشته که قوه قضائیه موضوع را پیگیری خواهد کرد. این مساله باعث شده تا نگاه ها به این طرح با تردید همراه باشد و بسیاری آن را به «اینترنت طبقاتی» تعبیر کنند.
نگاه کاربران به اینترنت پرو
شبکههای اجتماعی مملو از گلایهمندی کاربرانی است که نه تنها به اینترنت دسترسی ندارند، بلکه توان مالی تهیه تعرفههای نجومی «اینترنت پرو» را نیز ندارند. برخی گزارشها حاکی از آن است که قیمت بستههای اینترنت پرو در بازار غیررسمی به شدت افزایش یافته و حجم پایینی از ترافیک با قیمتهای گزاف به فروش میرسد.
واکنش مسئولان؛ از شورای عالی امنیت ملی تا وزارت ارتباطات
در روزهای اخیر، اخبار ضد و نقیضی از سوی مسئولان در خصوص زمان وصل شدن اینترنت منتشر شده است که خود بر سردرگمی کاربران افزوده است.
-
ابهام در زمان بندی: سخنگوی محترم دولت در جدیدترین اظهارات خود اعلام کرد: چون هم اکنون کشور در شرایط جنگی به سر میبرد، تعیین زمان دقیق برای وصل شدن اینترنت بینالمللی به تصمیم نهادهای امنیتی و حاکمیتی مختلف بستگی دارد.
-
تداوم شرایط خاص: نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی نیز با تاکید بر اینکه اینترنت بینالملل با دستور شورای عالی امنیت ملی به دلیل شرایط جنگی قطع شده است، اظهار داشت که همچنان «شرایط جنگی» وجود داشته و هیچ تاریخ قاطعی برای وصل شدن اینترنت نمیتوان اعلام کرد. به نظر میرسد که اراده جمعی بر این است که تا پایان یافتن کامل تنشهای امنیتی و نظامی، شبکههای داخلی جایگزین شبکه جهانی باشند.
محمد حافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، اخیراً در یک گفتگوی تلویزیونی ابراز امیدواری کرد که اینترنت بینالملل به شکل دفعی یا مرحله به مرحله به شرایط عادی بازگردد، هرچند تاکید کرد که این روند نیازمند صلاحدید نهادهای بالادستی است.
خسارتهای سنگین قطعی اینترنت بر اقتصاد ایران
قطع ارتباط با جهان در عصری که اقتصاد دیجیتال حرف اول را میزند، هزینههای گزافی بر پیکره اقتصاد کشور وارد کرده است. برآوردهای اولیه حاکی از آن است که ادامه این روند میتواند منجر به افزایش بیکاری، تعطیلی کسب و کارهای خرد و کاهش شدید درآمدهای مالیاتی مبتنی بر فضای مجازی شود.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که قطعی اینترنت بینالملل، سرمایهگذاران خارجی و داخلی را دچار تردید جدی کرده و ریسک سرمایهگذاری در ایران را به شدت افزایش داده است. بسیاری از استارتاپها که تا پیش از این موتور محرک اشتغال جوانان بودند، اکنون در آستانه ورشکستگی قرار دارند.
پاسخ به سوال «اینترنت کی وصل میشود؟»
با توجه به مجموعه عوامل ذکر شده، نمیتوان تاریخ دقیقی برای وصل شدن کامل و پایدار اینترنت بینالملل ایران در شرایط فعلی پیشبینی کرد. مسئولین امر بارها اشاره کردهاند که «فعلاً خبری از اتصال نیست» و بازگشت به شرایط عادی منوط به برقراری ثبات و امنیت کامل در فضای سایبری کشور است.
با این حال، در میان این ابهامات، برخی نشانههای مثبت نیز به چشم میخورد. تاکید مقامات ارشد بر تامین زیرساختهای ارتباطی پس از اتمام بحران و همچنین وعدههایی مبنی بر بازگشت پلکانی اینترنت، میتواند روزنههایی از امید برای کاربران باشد. کارشناسان فناوری نیز بر این باورند که با توجه به تجربیات موفق مشابه در سایر کشورها در پایان بحرانهای امنیتی، زیرساختهای اینترنت ایران قابلیت احیای سریع را دارد و امید است که با بهبود شرایط عمومی کشور، شاهد وصل شدن مجدد شبکههای جهانی باشیم.
تا آن زمان، شهروندان و کسب و کارهای ایرانی چارهای جز استفاده از بستر شبکه ملی اطلاعات (اینترانت) و در برخی موارد محدود، بهرهمندی از تعرفههای خاص «اینترنت پرو» ندارند. همچنان باید منتظر ماند و دید که آیا در روزهای آینده، خبر خوشی از سوی شورای عالی امنیت ملی در خصوص وصل شدن اینترنت بینالملل اعلام میشود یا خیر.
