آخرین اخبار قطعی اینترنت بینالملل ایران | اینترنت کی وصل میشود؟ امروز ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵؛ خبر فوری رفع فیلتر از چند سرویس پرکاربرد + جزئیات کامل از وعده مسئولان برای پایان ۶۵ روز خاموشی
آغاز شصت و پنجمین روز قطعی اینترنت بینالملل؛ حال و روز اینترنت ایران امروز چگونه است؟
سی و نهمین روز از فصل بهار ۱۴۰۵ در حالی روی برگههای تقویم نقش بسته که کاربران اینترنت در ایران همچنان با «خاموشی دیجیتال» بیسابقهای دست و پنجه نرم میکنند. امروز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، سامانه بینالمللی پایش قطعی اینترنت «نتبلاکس» رسماً اعلام کرد که قطعی اینترنت در ایران وارد شصت و پنجمین روز متوالی خود شده و مجموع خاموشی اینترنت بینالملل از ۱۵۳۶ ساعت عبور کرده است. این آمار نشاندهنده یکی از طولانیترین دورههای محدودیت اینترنتی در تاریخ کشور است که از هفتههای ابتدایی سال ۱۴۰۴ تا به امروز ادامه دارد.
نکته قابل توجه اما، همزمانی این گزارش با اخبار امیدوارکنندهای است که در ساعات اخیر منتشر شده است. طبق اعلام برخی منابع معتبر، فرآیند رفع محدودیت از برخی سرویسهای پرکاربرد بینالمللی به صورت تدریجی آغاز شده و کاربران ایرانی در نقاط مختلف کشور موفق به دسترسی به این سرویسها شدهاند.
طبق آمارهای منتشر شده، میانگین بازه اتصال به اینترنت بینالملل در این دوران طولانی کمتر از ۴ درصد حالت عادی بوده و کسبوکارهای دیجیتال و فعالان اقتصادی آسیبهای جبرانناپذیری را متحمل شدهاند. اما آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری به چشم میآید، وعدههای توأم با احتیاط مقامات مسئول برای پایان این بحران است.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، با اشاره به وضعیت اسفبار اقتصادی ناشی از این قطعی، میگوید که اینترنت نیاز اصلی کسبوکارهاست و هر روز تأخیر در اتصال مجدد، لطمات مالی جبرانناپذیری را به همراه دارد. او همچنین به کاهش شدید فروش کسبوکارهای بزرگ (تا ۴۰ تا ۵۰ درصد) و تعطیلی تقریبی فعالیت کسبوکارهای خرد در شبکههای اجتماعی مثل اینستاگرام اشاره کرده که نشان از عمق فاجعه اقتصادی دارد.
اما در کنار ناامیدی از تداوم خاموشیها، امروز خبرهای خوبی هم به گوش میرسد. در ادامه این گزارش جامع، ضمن بررسی جزئیات کامل آخرین وضعیت اینترنت بینالملل، به پرسش اساسی «اینترنت کی وصل میشود؟» پاسخ خواهیم داد و لیست کاملی از سرویسهایی که در ۲۴ ساعت گذشته برای کاربران ایرانی رفع محدودیت شدهاند را ارائه میکنیم. با ما همراه باشید.
تحلیل دقیق علت قطعی؛ کدام نهاد تصمیمگیرنده اصلی است؟
برای درک درست از آینده اینترنت در ایران، ابتدا باید علت اصلی این قطعی گسترده را بررسی کنیم. بر اساس اظهارات رسمی مسئولان، اینترنت بینالملل بر اساس دستور شورای عالی امنیت ملی و به دلیل آنچه «شرایط جنگی» نامیده میشود، قطع شده است.
امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، در جدیدترین اظهارات خود تأکید کرده که فعلا خبری از اتصال مجدد نیست و اینترنت بینالملل با دستور شورای عالی امنیت ملی به دلیل شرایط جنگی قطع شده است و همچنان شرایط جنگی وجود دارد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که از زمان حملات هوایی (اواخر بهمن ۱۴۰۴) بیش از دو ماه و نیم میگذرد.
از سوی دیگر، محمدحافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، با نگاهی امیدوارانهتر گفته است: «قطع اینترنت خواست هیچکس در کشور نبوده است؛ شرایط ایجاب کرده است. روزانه پیگیر بازگشایی اینترنت هستیم و تحلیل خودمان را از مخاطرات سایبری و امنیتی به نهادهای ذیصلاح ارائه میکنیم و امیدواریم که با اشرافی که آنها بر شرایط میدانند، یا دفعتا یا مرحله به مرحله اینترنت وصل شود».
اما یک چالش بزرگ در این میان وجود دارد. رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، وضعیت اینترنت را «بیصاحب» توصیف کرده و معتقد است موضوع اینترنت انگار صاحب مشخصی ندارد؛ یکوقت فکر میکنیم مرکز ملی فضای مجازی مسئول است و یکوقت نهاد دیگری. همین عدم شفافیت در تصمیمگیری و موازیکاری نهادهای مختلف، فرآیند بازگشایی را با کندی مواجه کرده است.
با این حال، آنچه باعث امیدواری کاربران میشود، روند رو به رشد رفع محدودیتها طی روزهای اخیر است که نشان میدهد زیرساختها در حال آمادهسازی برای بازگشت کامل هستند و مسئولان از وضعیت موجود کاملاً آگاه و در تلاش برای بهبود آن میباشند.
رفع فیلتر بزرگ در ۲۴ ساعت گذشته؛ لیست کامل سرویسهایی که کاربران ایرانی به آنها دسترسی پیدا کردند
در امیدبخشترین اتفاق ۲۴ ساعت گذشته و به طور خاص در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، موج جدیدی از رفع محدودیت برای سرویسهای بینالمللی رخ داده است. بر اساس گزارشهای رسمی منتشر شده، دسترسی کاربران ایرانی به چند پلتفرم کلیدی و پرکاربرد بینالمللی به صورت قابل توجهی تسهیل یافته است.
بر اساس اعلام پایگاه خبری «رکنا» و تایید منابع متعدد، دو سرویس بسیار حیاتی گوگل یعنی «گوگل مپ» (Google Maps) و «گوگل ترنسلیت» (Google Translate) در ۲۴ ساعت گذشته برای کاربران اینترنت در ایران رفع محدودیت شدهاند.
این خبر از چند جهت حائز اهمیت است:
۱. خدمات پایه و ضروری: گوگل مپ به عنوان اصلیترین سرویس مسیریابی و نقشه جهان، نیاز روزمره طیف گستردهای از کاربران (از رانندگان گرفته تا مسافران و کسبوکارهای لجستیک) را تامین میکند.
۲. ارتباطات بینالمللی: گوگل ترنسلیت که سرویس ترجمه متون و ارتباطات میانفرهنگی است، برای دانشجویان، پژوهشگران و تمامی افرادی که با متون خارجی سروکار دارند، یک ابزار حیاتی به شمار میرود.
۳. آغاز یک روند بزرگ: رفع محدودیت از این دو سرویس نشان از یک روند کلان و برنامهریزی شده پشت پرده دارد و چه بسا مقدمهای برای بازگشت کامل اینترنت بینالملل باشد. فراموش نکنیم که پیشازاین نیز دسترسی به موتور جستجوی گوگل برای کاربران ایرانی فراهم شده بود.
گفتنی است که طی روزهای اخیر، فرآیند رفع محدودیت از دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت بینالملل با گشایش سایتهای گروههای تخصصی (مانند برنامهنویسان و توسعهدهندگان وب) و سایتهای دانشگاهی و علمی آغاز شده و این روند مثبت و امیدوارکننده ادامهدار خواهد بود. بنابراین کاربران محترم میتوانند در آینده نزدیک منتظر گشایشهای بیشتر و دسترسی گستردهتر به سرویسهای جهانی باشند.
نکته قابل توجه دیگر اینکه روند رفع محدودیتها «لیستی» و به صورت تدریجی دنبال میشود؛ یعنی هر روز تعدادی از سایتها و سرویسها به لیست سفید افزوده میشوند. لذا اگر امروز به سرویس خاصی دسترسی ندارید، ناامید نشوید چرا که ممکن است فردا – یا در روزهای آینده – آن سرویس نیز رفع محدودیت شود. این یک روند پویا و رو به رشد است که با حمایت مسئولان ذیصلاح پیش میرود.
اقتصاد دیجیتال در انتظار نفسگیری دوباره
قطع اینترنت بینالملل فقط مختصات ارتباطات اجتماعی کاربران عادی را بر هم نزده، بلکه خونراه اصلی اقتصاد دیجیتال کشور را مسدود کرده است. به گزارشهای متعدد، کسبوکارهای اینترنتی و فروشندگان آنلاین از اسفند ماه سال گذشته تاکنون، روزگار بسیار سختی را سپری کردهاند.
رضا الفتنسب با اشاره به جزئیات این آسیبها اعلام کرده است که کسبوکارهای بزرگ بعضاً تا ۴۰ تا ۵۰ درصد فروش خود را از دست دادهاند و فعالان شبکههای اجتماعی به دلیل قطع اینترنت با کاهش فروش نزدیک به صفر مواجه شدهاند. الفتنسب همچنین تأکید کرده که با وجود باز شدن دسترسی به گوگل که کمی شرایط را بهتر کرد، اما هنوز تا وضعیت مطلوب فاصله زیادی داریم.
با این حال، خبرهای خوب حاکی از آن است که با توجه به روند روبهرشد رفع فیلتر سرویسهای پرکاربرد بینالمللی، کمکم فضای کسبوکارها نیز به حالت عادی باز میگردد و رونق اقتصادی را شاهد خواهیم بود. همچنین اعلام شده که «اینترنت پرو» با مصوبه شورای عالی امنیت ملی، به منظور حفظ ارتباط کسبوکارها در شرایط بحرانی تصویب شده و دولت با بیعدالتی ارتباطی کاملاً مخالف است.
از سوی دیگر، محمد حافظ حکمی مشاور وزیر ارتباطات نیز اعلام کرده که هر روز پیگیر بازگشایی اینترنت بینالملل هستند و خوشبختانه تلاشها در این زمینه نتیجهبخش بوده و ما شاهد گشایشهای تدریجی هستیم. از این رو فعالان اقتصادی و کسبوکارهای دیجیتال میتوانند امیدوار باشند که با ادامه این روند مثبت، هر چه زودتر دوباره به بازارهای جهانی متصل شوند و به روال عادی فعالیت خود بازگردند.
زمان دقیق اتصال اینترنت بینالملل؛ مسئولان چه میگویند و چه وعدههایی دادهاند؟
اما سوال اصلی میلیونها کاربر ایرانی همچنان بیپاسخ مانده است: «اینترنت کی کاملاً وصل میشود؟» برای پاسخ به این سوال، باید وعدهها و اظهارات مسئولان مختلف را بررسی کنیم.
۱. موضع نهادهای امنیتی (تداوم شرایط فعلی): امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس، همچنان بر تداوم شرایط جنگی و ادامه قطع اینترنت تأکید دارد. او گفته است: «اینترنت بینالملل با دستور شورای عالی امنیت ملی به دلیل شرایط جنگی قطع شده است و همچنان شرایط جنگی وجود دارد و فعلاً وصل نخواهد شد». بنابراین به نظر میرسد نهادهای امنیتی فعلاً عجلای برای اتصال کامل و یکباره همه سرویسها ندارند و روند رفع محدودیتها هوشمندانه و با اولویتبندی دنبال میشود.
۲. موضع دستگاههای اجرایی (روند تدریجی، خوشبینانه): فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در جدیدترین اظهارات خود در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ماه بر این نکته تأکید کرد که «چون در شرایط جنگی هستیم، زمان وصل شدن اینترنت بینالمللی به تصمیم نهادهای مختلف بستگی دارد». این پیام نشان میدهد که دولت به دنبال راهکاری میانه برای پایان دادن به بحران است؛ چه از طریق اتصال دفعتاً و چه از طریق اتصال مرحله به مرحله. مهاجرانی همچنین تأکید کرده که دولت با بیعدالتی ارتباطی کاملاً مخالف است.
۳. تحلیل کارشناسی (امید به آینده نزدیک): محمد حافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات با نگاهی واقعبینانه و امیدوارکننده تصریح کرد که همه ارکان کشور از جمله وزارت ارتباطات روزانه در حال پیگیری و ارائه تحلیلهای امنیتی به نهادهای مافوق هستند. او گفته: «امیدواریم که با اشرافی که آنها بر شرایط میدان و بر امنیت کشور دارند، یا دفعتا یا مرحله به مرحله اینترنت وصل شود».
با کنار هم قرار دادن این اظهارات، میتوان پیشبینی کرد که سرمایهگذاری روی روند رفع محدودیت تدریجی محتملترین سناریو باشد. یعنی به جای انتظار برای یک «اتصال ناگهانی» در یک روز خاص، کاربران باید منتظر بازگشایی روزانه و هفتگی سرویسهای جدید باشند. این رویکرد نه تنها از نظر فنی به زیرساخت فشار کمتری وارد میکند، بلکه فضا را برای تطبیق کسبوکارها با شرایط جدید آماده میسازد.
خبر خوب این که تا کنون هیچ مقام مسئولی اعلام نکرده که قطعی تا ماههای آینده ادامه خواهد داشت و تمام وعدهها بر «بازگشت در آینده نزدیک» متمرکز است. انشاءالله به زودی شاهد اتصال پایدار و کامل اینترنت بینالملل برای عموم کاربران خواهیم بود.
جمعبندی و چشمانداز؛ آیا فردا اینترنت وصل میشود؟
امروز ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، شصت و پنجمین روز قطعی اینترنت بینالملل در ایران است. عددی که یادآور ۱۵۳۶ ساعت خاموشی و فشار بیسابقه بر اقتصاد دیجیتال و روان کاربران است. با این حال، نشانههای امیدبخشی در افق این تاریکی دیجیتال دیده میشود.
رفع محدودیت از دو سرویس حیاتی «گوگل مپ» و «گوگل ترنسلیت» ظرف ۲۴ ساعت گذشته، یک نقطه عطف بزرگ در این بحران محسوب میشود. این اتفاق نشان میدهد که نهادهای تصمیمگیرنده بالاخره به جمعبندی برای باز کردن فضای مجازی رسیدهاند و روند بازگشایی با قدرت ادامه خواهد داشت.
اما پاسخ به سوال «اینترنت کی وصل میشود؟» به صورت شفاف، از زبان خود مسئولان چنین است: به محض اینکه نهادهای امنیتی تشخیص دهند شرایط از حالت جنگی خارج شده، اینترنت به حالت عادی بازمیگردد. با این حال، دولت در تلاش است تا در همین شرایط فعلی نیز از طریق رفع تدریجی محدودیتها و فعالسازی اینترنت پرسرعت («اینترنت پرو»)，بخشی از نیازهای ضروری کاربران و کسبوکارها را برطرف کند.
بنابراین به کاربران عزیز توصیه میشود:
۱. نگران نباشید؛ آینده روشن است و هر روز شاهد بهبود وضعیت دسترسی به اینترنت بینالملل هستیم.
۲. از فرصت دسترسی به سرویسهای رفع محدودیت شده (مانند گوگل مپ، گوگل ترنسلیت) استفاده کنید.
۳. چشم به راه اخبار روزهای آینده باشید؛ چرا که مسئولان وعده ادامه این روند مثبت و رفع محدودیت سرویسهای بیشتر را دادهاند.
انشاءالله با همت و تلاش مسئولان و درک متقابل مردم، به زودی شاهد پایان کامل این بحران و بازگشت اینترنت پرسرعت و پایدار برای تمام اقشار جامعه خواهیم بود. ایران عزیزمان روزهای خوبی در پیش دارد و دنیای دیجیتال دوباره به آغوش ما بازخواهد گشت.
