آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران و اینترنت کی وصل می شود؟ | افشای سند محرمانه: اینترنت ۱۴۰۵ قربانی جنگ قدرت در پشت پرده شد!

طلوع خاموش: ۶۳ روز در تاریکی دیجیتال

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، خورشید بر فراز تهران طلوع کرد، اما برای ۹۰ میلیون ایرانی، روزگاری همچنان در سردترین شب دیجیتال تاریخ سپری می شود. جایی که خبری از اینستاگرام، واتس اپ یا حتی یک ایمیل ساده نیست. از اواخر بهمن ماه سال گذشته، با شروع تنش های نظامی، اینترنت بین الملل ایران به طور کامل قطع شد و اکنون با گذشت بیش از ۶۳ روز، این قطعی به عنوان طولانی ترین و گسترده ترین خاموشی اینترنتی تاریخ بشر ثبت شده است .

اما سوالی که این روزها بر سر زبان هاست، نه از کیفیت ماهواره استارلینک و نه از قیمت وی پی ان های گران، بلکه سوالی بسیار بنیادی تر است: اصلاً چرا اینترنت وصل نمی شود؟

پاسخ ساده است: دیگر خبری از “مشکل فنی” یا “تحریم” نیست. آنچه در پشت پرده می گذرد، نمایشی تراژیک از قدرت نمایی نظامیان در مقابل دولتمردان و فروپاشی کامل اقتصاد دیجیتال در مقابل چشمان حیرت زده جهانیان است.

بحران در پشت پرده: سپاه در برابر دولت

برای هفته ها، مقامات دولتی ایران با زبانی معترضانه از قطعی اینترنت به عنوان “بحرانی خودساخته” یاد می کردند. اما گویی صدایشان در هیاهوی جنگ گم شده بود. بر اساس مستندات به دست آمده توسط خبرگزاری بلومبرگ، یک جنگ تمام عیار سیاسی و امنیتی در شورای عالی امنیت ملی در جریان است.

“ما به هیچ وجه اینترنت طبقاتی را قبول نداریم.” این جمله را محمد حافظ حکیمی، مشاور وزیر ارتباطات، در روزهای اخیر به صراحت بیان کرده است . او نماینده جبهه ای است که معتقدند دسترسی به اینترنت، “حق مسلم شهروندی” است و باید هر چه سریعتر رفع محدودیت شود. محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، نیز خواستار لغو فوری محدودیت ها شده است .

اما در سوی دیگر میدان، چهره قدرتمندی ایستاده که حرف آخر را می زند: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

منابع آگاه از برگزاری جلسات فوق العاده در شورای عالی امنیت ملی حکایت دارند. دستور کار این جلسات، “کنترل اعتراضات داخلی” و “حفظ امنیت” بوده است. منابع غربی و تحلیلگران موساد اعلام کرده اند که در حال حاضر “اینترنتی وجود ندارد” و مردم مجبورند با اس ام اس ارتباط برقرار کنند، چراکه سپاه با استفاده از سیستم های نظارتی پیشرفته، به دنبال کلمات کلیدی برای سرکوب هرگونه حرکت اعتراضی پیش از شکل گیری آن است .

“اینترنت، پلتفرم اصلی برای هدایت جنبش های ضد امنیتی است.” این گزاره ای است که خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه منتشر کرده است. آنها معتقدند قطع اینترنت از “عملیات تروریستی خائنان داخلی” جلوگیری می کند و امنیت بر هر هزینه اقتصادی مقدم است .

اینجاست که معمای اصلی حل می شود: اینترنت بین الملل قربانی یک محاسبه امنیتی-نظامی شده است. دولتی ها به دنبال رفع حصر هستند تا اقتصاد نابود شده را نجات دهند، اما نظامیان، قطعی اینترنت را سدی در برابر اعتراضاتی مشابه دی ۱۴۰۱ می دانند و حاضر به عقب نشینی نیستند.

اقتصاد در کما: هزینه ۴۰ میلیون دلاری در روز

بیایید آمارها را رها کنیم تا تصویر واضح تر شود. صندوق بین المللی پول و گزارشگران داخلی ایران رقم شگفت انگیزی را اعلام کرده اند: قطع اینترنت روزانه حدود ۴۰ میلیون دلار خسارت مستقیم به اقتصاد ایران وارد می کند. برخی منابع غیررسمی این رقم را تا ۸۰ میلیون دلار در روز تخمین می زنند .

اما این فقط اعداد و ارقام روی کاغذ نیست. این یعنی مرگ تدریجی ۱۰ میلیون شغل. وزیر ارتباطات ایران اعلام کرده که حدود ۱۰ میلیون نفر به طور مستقیم به اینترنت متکی هستند . تصور کنید این ۱۰ میلیون نفر، صاحبان کسب و کارهای خرد، طراحان لباس، برنامه نویسان، معلمان آنلاین و فروشندگان اینترنتی، همه یک شبه بیکار شده اند.

“اینترنت در چهار ماه گذشته نه تنها کسب و کار من، بلکه کسب و کار میلیون ها ایرانی را به طور کامل نابود کرده است.” این را آمنه خادمی، طراح لباس تهرانی، در گفتگو با خبرگزاری اسوشیتدپرس می گوید. او که تا months قبل به راحتی محصولاتش را در اینستاگرام می فروخت، حالا حتی نمی تواند یک عکس از جدیدترین محصولاتش برای مشتریانش ارسال کند .

ایران در تاریخ خود تحریم ها و بحران های زیادی را پشت سر گذاشته، اما شاید هیچ کدام به اندازه قطع اینترنت بین الملل، زیست تمدنی ایرانیان را فلج نکرده باشد. ما در حال تماشای بازگشت یک کشور به عصر حجر دیجیتال هستیم.

.کلاهبرداری با اینترنت پرو و کارت های سفید

در میانه این تاریکی مطلق، اما نکته شوم دیگری هم خودنمایی می کند: “رفع انحصار برای عدهای خاص!”

افشاگری های جدید نشان می دهد که یک سیستم دو سرعته اینترنتی در کشور راه اندازی شده است. سرویس موسوم به “اینترنت پرو” که توسط دولت و با هدف حمایت از کسب و کارها تعریف شده، عملاً به ابزاری برای رانت و فساد تبدیل شده است .

برای استفاده از این اینترنت، متقاضیان (عمدتاً اصناف خاص و افراد مرتبط) باید با هزینهای گزاف و از طریق نرم افزارهای داخلی مانند “بله” ثبت نام کنند. این در حالی است که مقامات ارشد دولتی از “سیم کارت های سفید” استفاده می کنند که اتصال پرسرعت و بدون فیلترینگ دارند .

این شکاف دیجیتال، خشم عمومی را دوچندان کرده است. از یک سو، مردم عادی با محرومیت مطلق مواجهند و برای روشن کردن یک وی پی ان غیرقابل اعتماد مجبور به پرداخت مبالغ نجومی در بازار سیاه هستند، و از سوی دیگر، مسئولان و نزدیکان قدرت، همچنان در شبکه های اجتماعی به زندگی عادی خود ادامه می دهند و آخرین اخبار را به روز می کنند.

عطش جهانی برای اتصال ایران

جالب است بدانید قطع اینترنت ایران فقط مرزهای این کشور را تحت تاثیر قرار نداده، بلکه اقتصاد جهانی و غول های فناوری را نیز لرزانده است. شرکت متا (Meta)، مالک فیسبوک و اینستاگرام، در گزارش مالی سه ماهه اول ۲۰۲۶ خود صراحتاً اعلام کرد که سقوط تعداد کاربران فعال در این پلتفرم ها به دلیل “اختلال در اینترنت ایران” بوده است! این گزارش باعث ریزش ۷ درصدی سهام متا و وحشت سرمایه گذاران شد .

این تناقض عجیبی است: ایران به عنوان کشوری که در محاصره است، آنقدر در بازار مجازی جهان تاثیرگذار بوده که قطع اینترنتش، وال استریت را به لرزه در می آورد. این نشان می دهد که پیش از این اختلال، جامعه آنلاین ایران چه پویایی و قدرتی داشته است.

پس کی وصل می شود؟ آینده اینترنت در هاله ای از ابهام

پاسخ صریح به سوال میلیونی “اینترنت بین الملل ایران کی وصل میشه؟”، متاسفانه در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، یک پاسخ تلخ است: مشخص نیست، اما زودتر از آنچه فکر می کنید، نه!

اگرچه آتش بس شکننده ای با آمریکا برقرار شده و شدت درگیری های نظامی کاهش یافته است، اما دو مانع بزرگ بر سر راه وصل شدن اینترنت وجود دارد:

1. موانع امنیتی: تا زمانی که تهدید اعتراضات خیابانی احساس شود، شورای عالی امنیت به رهبری فرماندهان تندروی سپاس (مانند محمدباقر ذوالقدر) با قطع اینترنت مخالفت خواهند کرد. آنها شبح اعتراضات سال ۱۴۰۱ را هر لحظه در برابر چشمان خود می بینند و حاضر به ریسک باز شدن فضای مجازی نیستند .

2. زیرساخت جایگزین: دولت به شدت در حال ترویج “شبکه ملی اطلاعات” به عنوان جایگزین اینترنت جهانی است. این شبکه که شباهت زیادی به اینترانت داخلی چین دارد، قرار است تمام نیازهای مردم را در داخل فراهم کند. به نظر می رسد برنامه ریزی بلندمدت دولت، نه برقراری مجدد اینترنت قدیم، بلکه انتقال اجباری مردم به این فضای بسته است.

نتیجه گیری: نسل قربانی شده ۱۴۰۵

نسل جوان و فعال ایران که روزگاری با تکنولوژی و ارتباط با جهان عجین شده بود، امروز در حبابی از اطلاعات حبس شده است. دانشجویان از دسترسی به جدیدترین مقالات علمی محرومند، کسب و کارها یکی پس از دیگری تعطیل می شوند و مردم در سرگردانی کامل به سر می برند.

اینترنت بین الملل تنها یک تفریح یا یک ابزار لوکس نیست. این، عصای دست اقتصاد و پل ارتباطی ایران به دنیاست. قطع آن به این معناست که ایران اکنون بیش از هر زمان دیگری منزوی و ناشنیده گرفته شده است. تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، شاید یکی از تاریک ترین روزهای دیجیتال این سرزمین باشد. تاریکی ای که به نظر می رسد نسخه ای عمدی و حساب شده برای کنترل و اعمال قدرت باشد.

تنها چیزی که در این میان باقی می ماند، صدای اعتراض ۹۰ میلیون نفری است که در سکوت مطلق و در دل شبکه ملی اطلاعات، در حال شنیده شدن است؛ سکوتی که در تاریخ، هرگز ماندگار نبوده است.