آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران و اینترنت کی وصل می شود؟ | افشای سند محرمانه: ایران اینترنتی در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ رسماً به «جزیره دیجیتال» تبدیل شد

طلوع در تاریکی مطلق: ۹۰ میلیون ایرانی در محاصره دیجیتال

صبح امروز، ۱۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، در حالی که کاربران ایرانی با امیدواری گوشی‌های خود را ریستارت می‌کردند تا شاید معجزه‌ای رخ دهد و علامت اینترنت بین الملل روی صفحه گوشی‌شان ظاهر شود، خبرگزاری‌های بین الملل خبری منتشر کردند که بر تلی از امیدهای شکسته، خاکستر پاشید.

آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران حاکی از آن است که نه تنها خبری از اتصال مجدد نیست، بلکه حکومت در تهران رسماً اعلام کرده که شرایط «اضطراری جنگی» همچنان پابرجاست. بر اساس گزارش منابع بین المللی، اتصال اینترنت ایران به شبکه جهانی (Global Web) از ۲۸ فوریه (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) که همزمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل بود، به کمتر از ۱ درصد سطح قبل از جنگ کاهش یافته است .

اما خبر مهم‌تر اینکه، این قطعی که اکنون وارد سومین ماه متوالی خود می‌شود (با احتساب قطعی‌های قبلی از ژانویه، مجموعاً نزدیک به ۴ ماه)، دیگر یک اقدام موقتی و واکنشی نیست. شواهد به دست آمده نشان می‌دهد که ایران در حال تبدیل شدن به اولین کشوری است که عمداً و به صورت برنامه‌ریزی شده، جمعیتی ۹۰ میلیونی را از شبکه جهانی وب جدا کرده و به یک «جزیره اینترنتی» بازمی‌گرداند .

در این گزارش جامع، به دو پرسش اساسی پاسخ می‌دهیم: اینترنت ایران کی وصل می شود؟ و آخرین وضعیت اینترنت بین الملل در ۱۲ اردیبهشت به کجا رسیده است؟

وحشت در کسب و کارها؛ خاموشی ۸۰ میلیون دلاری در هر روز

برای پاسخ به سوال «اینترنت کی وصل می شود»، ابتدا باید قیمت این سکوت را فهمید. قطعی اینترنت بین الملل ایران تنها به قیمت دلاری که تاجر از دست می‌دهد تمام نمی‌شود؛ این قطعی، جامعه را از درون می‌پوساند.

برآوردهای جدید نشان می‌دهد که این خاموشی دیجیتال، روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار مستقیماً به پیکره اقتصاد ایران ضربه می‌زند. اما رئیس اتاق بازرگانی ایران، افشین کلاهی، هشدار داده است که اگر ضررهای غیرمستقیم (مانند از دست رفتن فرصت‌های صادراتی و ریپوت شدن برندها) را محاسبه کنیم، این رقم به راحتی به دو برابر یعنی ۸۰ میلیون دلار در روز می‌رسد .

آمنه خادمی، طراح لباس در تهران، در مصاحبه با خبرگزاری اسوشیتد پرس می‌گوید: «اینترنت در ۴ ماه گذشته کسب و کار من را کاملاً نابود کرده است. من حتی یک فروش هم نداشته ام.» . او که برای صفحه اینستاگرامش با ۳۰ هزار دنبال‌کننده زحمت کشیده بود، حالا مجبور است فقط برای روزهای بهتر عکس بسازد و در گالری موبایلش ذخیره کند.

وزیر ارتباطات ایران، ستار هاشمی، ماه گذشته اذعان کرد که حدود ۱۰ میلیون نفر از مردم ایران به طور مستقیم یا غیرمستقیم به اینترنت وابسته هستند. با مرگ اینترنت بین الملل، نه تنها دلارهای نفتی، بلکه ریزه‌کاری‌های اقتصاد خرد نیز از بین رفته است .

داخل اتاق جنگ: چرا اینترنت بین الملل وصل نمی شود؟

برای درک دلیل اصلی روشن نشدن اینترنت، باید به خیابان پاسداران تهران رفت، جایی که شورای عالی امنیت ملی در شرایط فوق‌العاده تشکیل جلسه می‌دهد. تحلیل‌گران امنیتی، به نقل از منابع محلی، گزارش داده‌اند که در روزهای اخیر، جلسات اضطراری متعددی در این شورا برگزار شده است. اما محور این جلسات، «چگونه اینترنت را وصل کنیم» نبوده، بلکه «چگونه جلوی نفوذ را بگیریم» و «چگونه کنترل داخلی را حفظ کنیم» بوده است .

اختلافی عمیق میان دولت «تکنوکرات» مسعود پزشکیان و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) درگرفته است. منابع آگاه می‌گویند که معاون اول رئیس‌جمهور و تیم اقتصادی دولت اصرار دارند که قطعی اینترنت بین الملل در حال ترکیدن حباب اقتصاد دیجیتال ایران است و باید هرچه سریع تر اینترنت وصل شود.

اما در سوی دیگر میز، فرماندهان ارشد سپاه که اکنون کنترل کامل امنیت کشور را در دست دارند، اصرار دارند که “امنیت مطلق” بر “تباهی اقتصادی” اولویت دارد. آنها استدلال می‌کنند که در شرایط جنگی کنونی، اتصال به اینترنت جهانی به معنای باز کردن خط ارتباطی برای جاسوسان و سازمان‌دهی اعتراضات خیابانی مشابه آنچه در ژانویه رخ داد، است .

یک مقام امنیتی سابق که نخواست نامش فاش شود، در گفتگو با خبرنگار ما گفت: «کلید وصل شدن اینترنت بین الملل ایران در تهران نیست، در واشنگتن و تل آویو است. تا زمانی که آتش‌بس شکننده در منطقه برقرار است، سپاه هرگز ریسک باز کردن این دروازه را نخواهد پذیرفت.»

تهدید کابل‌های زیردریایی؛ جنگ در اعماق اقیانوس

یکی از ابعاد پنهان این قطعی که در رسانه‌های داخلی کمتر به آن پرداخته می‌شود، تهدید فیزیکی زیرساخت‌های جهانی اینترنت توسط ایران است. در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، تحلیل‌گران نظامی هشدار می‌دهند که ایران در حال «تلافی» محرومیت اینترنتی خود با تهدید به قطع کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز است.

روزنامه اوراسیا تایمز در گزارشی فاش کرد که ایران با استفاده از موقعیت جغرافیایی خود در شمال تنگه هرمز، قادر است کابل‌هایی را که بیش از ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهان را حمل می‌کنند، قطع کند. این اقدام نه تنها ایران، بلکه اروپا، آسیا و خاورمیانه را با اختلال مواجه خواهد کرد .

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر ایران کابل‌های کلیدی مانند AAE-1 را هدف قرار دهد، نه تنها دسترسی به اینترنت بین الملل در ایران وصل نخواهد شد، بلکه ترافیک بانکی و مالی روزانه ۱۰ تریلیون دلاری دنیا با بحران مواجه خواهد شد. این ادعا نشان می‌دهد که اینترنت نه تنها یک کالای لوکس، بلکه یک سلاح استراتژیک در دستان تهران محسوب می‌شود .

جزیره مجازی: زندگی در «اینترنت حلال» یا همان «نت ملی»

برای پاسخ به سوال «اینترنت بین الملل کی وصل می شود»، شاید بهتر باشد یک واقعیت تلخ را بپذیریم: احتمالاً هیچ وقت به شکلی که قبلاً می‌شناختیم برنخواهد گشت.

در خیابان‌های تهران، تبلیغات گسترده‌ای برای سرویس‌های «شبکه ملی اطلاعات» (NIN) راه افتاده است. این شبکه که به «اینترنت حلال» معروف شده، در واقع یک اینترانت بسته است که دسترسی به پروتکل‌های خارجی (وب جهانی) را مسدود کرده و کاربر را تنها به سرویس‌های داخلی و دولتی محدود می‌کند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات ارشد حکومتی از «سیم کارت سفید» برای دسترسی به اینترنت واقعی استفاده می‌کنند . این موضوع خشم عمومی را برانگیخته است. کاربران می‌گویند که دولت می‌گوید اینترنت خطرناک است، اما خودش از همان سم لذت می‌برد.

تحریم و فیلترشکن؛ اقتصاد زیرزمینی اینترنت در ایران

در فضای فعلی، وصل شدن اینترنت به یک کالای لوکس و نایاب تبدیل شده است. بازار سیاه «فیلترشکن‌های خصوصی» (VPN) داغ است. فروشندگان سودجو، اشتراک ماهانه اینترنت بین الملل را به قیمت‌های نجومی و گاهی تا سقف چندین میلیون تومان می‌فروشند. هرچند این VPNها به دلیل قطعی بودن دسترسی اپراتورها از مبدأ، عملاً کارایی چندانی ندارند.

رسانه‌های دولتی ایران مرتباً از دستگیری «شبکه‌های خرابکار» و افرادی که از استارلینک (اینترنت ماهواره‌ای ایلان ماسک) استفاده می‌کردند، خبر می‌دهند. استارلینک که سال گذشته در ایران ممنوع شد، اکنون به عنوان یک گزینه نجات‌بخش برای بسیاری مطرح است، اما در عمل، حمل آنتن استارلینک نیز جرم محسوب می‌شود .

چشم انداز ۱۴۰۵: آیا اینترنت بین الملل در تابستان از راه می رسد؟

با بررسی آخرین اخبار و تحلیل داده‌های موجود در تاریخ ۱۲ اردیبهشت، خوش‌بینانه ترین سناریوها (که توسط تحلیل‌گران غربی مطرح شده) حاکی از آن است که اینترنت بین الملل ایران تا اواخر خرداد یا تیرماه ۱۴۰۵ نیز وصل نخواهد شد.

سه عامل کلیدی در این پیش‌بینی نقش دارند:

1. شرط سیاسی: تا زمانی که مذاکرات هسته‌ای و نظامی با غرب به نتیجه قطعی نرسد و تحریم‌ها برداشته نشود، قطعی به عنوان «اهرم فشار» حفظ می‌شود.

2. پایان سال تحصیلی: دولت نگران موج اعتراضات دانشجویی است. باز کردن اینترنت در زمان برگزاری امتحانات یا نزدیک به آن، یک «ریسک امنیتی غیرقابل قبول» تلقی می‌شود.

3. زیرساخت: ایران در حال جایگزینی کامل تجهیزات شبکه خود با نمونه‌های داخلی (دی‌ان‌اس‌های بومی) است. این پروژه ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

نتیجه‌گیری: پایان عصر اینترنت آزاد در ایران

با گذشت ۱۲۰ روز از سال ۱۴۰۵، ایران وارد طولانی‌ترین دوره قطعی برنامه‌ریزی شده اینترنت در تاریخ جهان شده است . پاسخ به سوال «اینترنت کی وصل می شود؟» دیگر یک پاسخ فنی یا اقتصادی نیست؛ یک پاسخ امنیتی است.

دولت ایران فضای مجازی را میدان نبرد定义了. در این میدان، اقتصاد ۹۰ میلیون نفر قربانی امنیت شده است. برای کسب و کارهای آنلاین، این پایان کار است. برای کاربران عادی، این بازگشت به عصر حجر ارتباطات است. و برای جهان، این یک هشدار است: اینترنت دیگر یک شبکه آزاد نیست، بلکه سرزمینی است که دیوارهای بلندی دور آن کشیده می‌شود.

ما به روز رسانی‌های لحظه‌ای را در صفحه مخصوص اخبار فوری اینترنت ایران، برای شما آماده کرده‌ایم. در خبرهای بعدی، به بررسی روش‌های جایگزین برای دسترسی به اطلاعات در شرایط «جزیره اینترنتی» و لیست مشاغلی که مجوز سیم‌کارت سفید گرفته‌اند، خواهیم پرداخت.

لطفاً توجه داشته باشید: این مقاله بر اساس آخرین داده‌های موجود در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ نگارش شده است. شرایط منطقه متغیر است و ممکن است در ساعات آینده تغییر کند.