آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران | اینترنت کی وصل می شود؟ رکوردشکنی خاموشی ۶۸ روزه در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵/ سخنگوی دولت: «به محض عادی شدن اوضاع، اینترنت آزاد میشود»
درحالی که قطع اینترنت بین الملل ایران وارد طولانیترین دوره خاموشی دیجیتال در تاریخ خود شده، کاربران سرگردان از پاسخ مقامات درباره زمان وصل شدن اینترنت هستند. مشاهدات میدانی نشان میدهد وضعیت پایداری اتصال به زیر ۳ درصد رسیده و اینترنت طبقاتی موسوم به «پرو» با قیمتهای نجومی تا ۶۰ میلیون تومان در بازار سیاه به فروش میرسد.
در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، شبکه اینترنت بین الملل ایران با گذشت ۶۸ روز از آغاز خاموشی سراسری، همچنان در وضعیت قطع کامل به سر میبرد. بر اساس جدیدترین دادههای منتشرشده توسط نهادهای بینالمللی رصد اینترنت، سطح دسترسی کاربران در ایران به شبکههای جهانی به کمتر از ۳ درصد میانگین جهانی سقوط کرده است. طولانیترین خاموشی دیجیتال تاریخ ایران در حالی رقم میخورد که مقامات دولتی وعده «بازگشت اینترنت به شرایط عادی به محض برقراری صلح و ثبات» را میدهند.
رکوردشکنی خاموشی ۶۸ روزه در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ / شمارش معکوس برای اتصال؟
طبق گزارش «نتبلاکس» (NetBlocks)، مؤسسه مستقل بینالمللی پایش وضعیت اینترنت، خاموشی دیجیتال در ایران اکنون از شصت و هشتمین روز عبور کرده و مجموع زمان قطعی به بیش از ۱۶۰۰ ساعت رسیده است. پیش از این نیز اقتصادآنلاین در گزارشی مفصل اعلام کرده بود که ایران در سال ۲۰۲۶ میلادی، با احتساب قطعیهای متعدد و مکرر، مجموعاً ۶۶ روز را با قطعی کامل یا اختلال گسترده سپری کرده است. به بیان دیگر بیش از ۶۰ درصد روزهای ابتدایی امسال با محدودیت جدی در دسترسی شهروندان به زیرساخت ارتباطی جهانی همراه بوده است.
جدیدترین ارقامی که نتبلاکس منتشر کرده نشان میدهد رکورد قبلی قطعی سراسری اینترنت در ایران که در گذشته حدود ۲۰ روز به طول انجامیده بود، اکنون بیش از سه برابر شده و به یکی از طولانیترین و شدیدترین اختلالهای اینترنتی در جهان در یک دهه اخیر تبدیل شده است. به گزارش فرارو، دادههای جهانی نشان میدهد ایران در اوج این اختلالها ترافیک اینترنت کشور تا بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته و سطح دسترسی کاربران در برخی مقاطع به حداقل رسیده است؛ وضعیتی که در نمودارهای جهانی به عنوان «قطعی نزدیک به کامل» ثبت شده است.
علت قطع اینترنت بین الملل ایران از زبان مقامات / شرایط جنگی تا کی ادامه دارد؟
پرسش اصلی میلیونها کاربر ایرانی که هفتههاست از شبکههای جهانی و ارتباط با بیرون از کشور محروم شدهاند، این است: «اینترنت بین الملل ایران کی وصل میشود؟»
پاسخ مقامات عالیرتبه کشور در روزهای اخیر صریح بوده است. امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، در گفتوگویی اعلام کرد: «اینترنت بینالملل با دستور شورای عالی امنیت ملی به دلیل شرایط جنگی قطع شده است و همچنان شرایط جنگی وجود دارد و فعلاً وصل نخواهد شد.» ثابتی پیشبینی مشخصی درباره زمان پایان یافتن شرایط جنگی ارائه نکرده، اما تأکید کرده هر گونه تغییر در وضعیت اینترنت منوط به تصمیم شورای عالی امنیت ملی است.
از سوی دیگر، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری روزهای اخیر ضمن اشاره به مصوبه شورای عالی امنیت ملی درباره پلتفرم «اینترنت پرو» توضیح داد: «اینترنت پرو راهکاری موقت برای حفظ ارتباط کسب و کارها در دوران بحران است. با اعلام عادی شدن شرایط، قطعاً وضعیت اینترنت تغییر خواهد کرد. دولت با بیعدالتی ارتباطی کاملاً مخالف است.»
اینترنت پرو؛ راهکار بحران یا منبع تبعیض طبقاتی؟
یکی از جنجالیترین موضوعاتی که در سایه قطعی اینترنت بین الملل شکل گرفته، طرح موسوم به «اینترنت پرو» است. این طرح که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی و برای تأمین دسترسی برخی کسب و کارها و اصحاب رسانه به اینترنت جهانی راهاندازی شده، اکنون به یکی از داغترین سوژههای شبکههای اجتماعی تبدیل شده است.
گزارشهای متعدد حاکی از آن است که سیمکارتهای موسوم به «اینترنت پرو» با قیمتهای سرسامآور در بازار سیاه به فروش میرسد. به نوشته ساخت افزار مگ، فعالان صنعتی از فروش این اینترنت طبقاتی با قیمت ۶۰ میلیون تومان خبر دادهاند و این موضوع با انتقادات تندی از سوی فعالان اقتصادی و کارشناسان فناوری مواجه شده است. مهدی بستانچی، یکی از فعالان صنعتی، در توییتی نوشته است: «دیروز کسی زنگ زد و گفت ۶۰ میلیون تومان بده اینترنت پرو برایت فعال کنم!»
در مقابل، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرده که فروش غیرمجاز اینترنت پرو به افراد غیرمرتبط، تخلف محسوب میشود و با متخلفان برخورد خواهد شد. محمدحافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، نیز در گفتوگوی تلویزیونی تأکید کرد: «قطعی اینترنت خواست هیچکس در کشور نبوده است؛ شرایط ایجاب کرده است. روزانه پیگیر بازگشایی اینترنت هستیم و تلاش میکنیم با صلاحدید نهادهای مرتبط، اینترنت را به وضعیت عادی برگردانیم.»
خسارت اقتصادی سنگین؛ روزی ۵ هزار میلیارد تومان آب میرود
قطع طولانیمدت اینترنت بین الملل، ضربهای جبرانناپذیر بر پیکره اقتصاد دیجیتال و کسب و کارهای آنلاین ایران وارد کرده است. بر اساس برآوردهای انجام شده، خسارت اقتصادی قطع اینترنت از ابتدا تاکنون به رقمهای نجومی رسیده است.
قطع اینترنت کشور تاکنون حدود ۱.۸ میلیارد دلار خسارت اقتصادی به بار آورده است. نتبلاکس در محاسبه خود از روش استاندارد COST استفاده کرده است که با در نظر گرفتن شاخصهایی مانند تولید ناخالص داخلی، میزان وابستگی اقتصاد به اینترنت و مدت زمان قطعی، زیان واردشده به فعالیتهای اقتصادی را تخمین میزند.
پیش از این، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، اعلام کرده بود هر روز قطعی اینترنت حدود پنج هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم به بار میآورد. این رقم هنگفت در حالی است که بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال، استارتاپها، فریلنسرها و کسب و کارهای خانگی که معیشت میلیونها نفر به آنها گره خورده، در آستانه فروپاشی قرار دارند. رئیس کمیسیون دانشبنیان اتاق ایران نیز اعلام کرده قطع دسترسی به اینترنت بینالمللی روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار خسارت مستقیم و تا ۸۰ میلیون دلار خسارت غیرمستقیم به همراه دارد.
۲۰۲۶؛ سال بحران اینترنت در ایران
مرور آمارها نشان میدهد سال جاری میلادی برای کاربران ایرانی از نظر دسترسی به اینترنت بین الملل، یک سال سیاه و پر تنش بوده است. موج نخست قطعی گسترده اینترنت، همزمان با اعتراضات سراسری در دیماه ۱۴۰۴ رخ داد؛ زمانی که دسترسی به اینترنت بینالملل به طور کامل قطع شد و این وضعیت برای حدود ۲۰ روز ادامه یافت. در آن دوره، بخش قابل توجهی از خدمات آنلاین داخلی و خارجی دچار اختلال شدند.
چند هفته بعد، موج دوم و بهمراتب شدیدتر قطعی اینترنت از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد؛ همزمان با شروع درگیریهای نظامی. در این مرحله، اتصال کشور به اینترنت جهانی بار دیگر به طور کامل قطع شد. آنچه موج دوم را از موج اول متمایز میکند، طولانی بودن بیسابقه آن است. وزیر ارتباطات پیش از این هشدار داده بود که تابآوری اقتصاد دیجیتال کشور در برابر قطع اینترنت حدود ۲۰ روز است، اما اکنون این شاخص در موج دوم به تنهایی چندین برابر شده است.
نتایج رصدهای جهانی نشان میدهد که در تقریباً تمام این مدت، حجم دادههای منتقل شده بین ایران و جهان، زیر یک درصد میانگین جهانی بوده است. به گزارش بیبیسی فارسی، معاون واحدی از مؤسسه غیرانتفاعی «ویتنس» در این باره میگوید: «این حرفها نشان میدهد که دیگر حکومت ایران دست از تظاهر برداشته و علنی میگوید این زیرساخت قطع اینترنت وجود دارد تا به حکومت اجازه دهد جریان روایت را کنترل کند.»
واکنش رسانههای جهانی به خاموشی دیجیتال ایران
خبر قطع طولانیمدت اینترنت در ایران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است. یورونیوز با انتشار گزارشی تحت عنوان «خاموشی دیجیتال در ایران به سطح غیرمنتظرهای رسیده است» به تحلیل ابعاد مختلف این بحران پرداخته و از تداوم محدودیتها و تبعیض طبقاتی در دسترسی به اینترنت انتقاد کرده است. الجزیره نیز در گزارشی اعلام کرد که مقامات ایرانی ظرف چند ساعت پس از حملات، اینترنت را تقریباً به طور کامل قطع کردهاند و پس از گذشت هفتهها، همچنان این محدودیتها پابرجاست.
رسانههای غربی همچنین به پیامدهای حقوق بشری این خاموشی گسترده اشاره کردهاند. برخی نهادهای بینالمللی اعلام کردهاند که قطع اینترنت، توانایی ایرانیان را برای اطلاع از وضعیت دوستان و اعضای خانوادهشان در خارج از کشور به شدت محدود کرده است. در مقابل، مقامات ایرانی بارها تأکید کردهاند که این اقدام در چارچوب حفظ امنیت ملی و در شرایط خاص جنگی اتخاذ شده است.
هشدار کارشناسان از فروپاشی اقتصاد دیجیتال
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که تداوم قطعی اینترنت بین الملل، میتواند به فروپاشی کامل اقتصاد دیجیتال ایران منجر شود. انجمن فینتک (فناوریهای مالی) در بیانیهای اعلام کرده «اینترنت پرو» ضربه جبرانناپذیری به اقتصاد دیجیتال و اعتماد عمومی وارد میکند.
معاون وزیر ارتباطات نیز اذعان کرده که «اینترنت پرو نمیتواند جایگزین اینترنت، پس از پایان جنگ باشد». این در حالی است که برخی نهادهای خصوصی و تشکلهای صنفی، دولت را به بابت کندی روند بازگشایی اینترنت تحت فشار قرار دادهاند.
در همین حال، روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت: «باور عمومی بر این بود که پس از وعدههای دولت چهاردهم برای رفع فیلتر، مسیر به سمت اینترنت آزاد و برابر هموار میشود، اما اکنون با طرح اینترنت طبقاتی و ادامه قطعی گسترده، عملاً عقبگردی آشکار در این حوزه رخ داده است.»
چشم انداز آینده؛ اینترنت بین الملل ایران کی وصل میشود؟
صادقانه باید گفت پاسخ قطعی به این سؤال که «اینترنت ایران کی وصل میشود؟» در دسترس نیست. با توجه به اظهارات مقامات دولتی و نمایندگان مجلس، قطعی اینترنت به تصمیم فراقوهای شورای عالی امنیت ملی گره خورده و تا زمانی که شرایط از منظر نهادهای امنیتی «جنگی» و «ناآرام» تلقی شود، دور از انتظار است که دسترسی عادی و بیقید و شرط به اینترنت بین الملل برقرار شود.
با این حال، نشانههای امیدوارکنندهای نیز وجود دارد. سخنگوی دولت تأکید کرده به محض اعلام عادی شدن شرایط توسط «دستگاههای مرتبط»، اینترنت نیز به حالت عادی باز خواهد گشت. همچنین وزیر ارتباطات اعلام کرده که دولت روزانه پیگیر بازگشایی اینترنت است و این موضوع در اولویت کاری قرار دارد.
علاوه بر این، معاون پژوهشی وزارت علوم خبر داده که روند اتصال دانشگاهیان به اینترنت بین الملل در حال تسریع است و برخی محققان و استادان دانشگاه به صورت محدود به شبکههای جهانی دسترسی پیدا کردهاند. این میتواند نشانهای از گشایش تدریجی باشد.
جمعبندی
قطع اینترنت بین الملل ایران در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ وارد شصت و هشتمین روز خود شد و با عبور از ۱۶۰۰ ساعت خاموشی دیجیتال، رکوردی بیسابقه در تاریخ ارتباطات کشور ثبت کرد. اینترنت طبقاتی «پرو» که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی راهاندازی شده، نتوانسته رضایت عمومی را جلب کند و با انتقادات گستردهای مواجه شده است.
خسارت اقتصادی این قطعی سراسری طبق برآوردهای مختلف بالغ بر ۱.۸ میلیارد دلار تخمین زده میشود و روزانه میلیاردها تومان به زیانهای اقتصادی افزوده میشود. کسب و کارهای اینترنتی، فریلنسرها و استارتاپها در آستانه فروپاشی قرار دارند و میلیونها شهروند ایرانی از ارتباط با خانوادههای خود در خارج از کشور محروم شدهاند.
پاسخ مقامات درباره زمان وصل شدن اینترنت صریح است: به محض عادی شدن شرایط جنگی و پس از تأیید نهادهای امنیتی مرتبط. اما در عمل، هیچ تاریخ دقیقی اعلام نشده و کاربران همچنان در انتظار روشن شدن چراغ اینترنت جهانی هستند. امید میرود با استقرار ثبات و آرامش در منطقه و کشور، هر چه سریعتر شاهد بازگشت اینترنت آزاد و پایدار برای همه شهروندان ایرانی باشیم.
کاربران عزیزی که به دنبال آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران هستند، میتوانند این صفحه را نشانهگذاری کرده و هر روز برای اطلاع از وضعیت جدید بازگردند. به محض انتشار خبر رسمی درباره وصل شدن اینترنت، این صفحه بروزرسانی خواهد شد. لطفاً نظرات و تجربیات خود از روزهای قطعی اینترنت را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.
