آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران | اینترنت کی وصل می شود؟ هشدار مسؤولان درباره ادامه قطعی اما مژده رفع فیلتر گوگل و ۴ سرویس کاربردی دیگر در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

بررسی روند فعلی قطعی و اظهارات مقامات درباره زمان اتصال

دوره قطعی اینترنت بین الملل در ایران که از اواخر فوریه ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴) آغاز شده، اکنون وارد هفتادمین روز خود شده است. بر اساس اطلاعات به‌روز رسانی‌شده، این قطعی که با تصمیم شورای عالی امنیت ملی پس از حملات اسرائیل و آمریکا در ۲۸ فوریه اعمال شد، سطح دسترسی به اینترنت را به حدود ۴ درصد از حالت عادی کاهش داد و این وضعیت کم‌و‌بیش تا امروز ادامه داشته است.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در جدیدترین اظهارنظرهای غیرمستقیم، با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی مخالفت کرده و آن را شایسته نظام جمهوری اسلامی نمی‌داند. با این حال سخنگوی دولت فاطمه مهاجرانی در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در واکنش به سوالات خبرنگاران تأکید کرد که «چون در شرایط جنگی هستیم، زمان وصل شدن اینترنت بین‌المللی به تصمیم نهادهای مختلف بستگی دارد». جعفر قادری نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی نیز در اظهاراتی که دیروز (۱۳ اردیبهشت) منتشر شد، با صراحت بیشتری گفت که اینترنت بین‌الملل با دستور شورای عالی امنیت ملی به دلیل شرایط جنگی قطع شده و «همچنان شرایط جنگی وجود دارد و فعلاً وصل نخواهد شد». پیگیری‌های خبرنگاران از منابع آگاه در وزارت ارتباطات نیز نشان می‌دهد که هنوز هیچ تصمیم قطعی و روشنی برای از سرگیری مجدد اتصال عمومی به شبکه‌های جهانی گرفته نشده است.

لیست سایت های کاربردی و بین المللی باز شده

اما در میان این اخبار نسبتاً ناامیدکننده، خبرهای خوبی هم به گوش می‌رسد. فرآیند رفع محدودیت از برخی پلتفرم‌ها و وب‌سایت‌های خارجی که از حدود ۲۰ روز پیش آغاز شده بود، به نظر می‌رسد با شتاب بیشتری ادامه دارد. در تازه‌ترین اتفاق، موتور جستجوی گوگل که بیش از دو ماه به طور کامل در ایران مسدود بود، از شب گذشته تا صبح امروز ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ برای طیف گسترده‌ای از کاربران اینترنت ثابت و همراه (اپراتورهای همراه اول، ایرانسل و رایتل) بدون نیاز به ابزارهای فیلترشکن قابل دسترسی شده است. کاربران گزارش داده‌اند که علاوه بر موتور جستجو، سرویس‌های جیمیل (Gmail)، گوگل ترنسلیت (Google Translate) و گوگل مپس (Google Maps) نیز دوباره فعال شده‌اند. با این حال هنوز اینترنت بین‌الملل به طور کامل وصل نیست و شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، واتساپ و تلگرام همچنان مسدود هستند.

در ادامه می‌توانید لیست ۴ سرویس مهم و کلیدی که در ۲۴ ساعت گذشته رفع فیلتر شده‌اند را مشاهده کنید:

1. گوگل (Google.com) – موتور جستجوی جهانی: دسترسی سراسری برای کاربران ایرانی بدون نیاز به فیلترشکن فعال شده است.

2. جیمیل (Gmail.com) – سرویس ایمیل: کاربران قادر به ورود و استفاده از ایمیل خود شده‌اند.

3. گوگل مپس (Google Maps) – نقشه و مسیریابی: دسترسی مجدد به نقشه‌های به‌روز جهانی برای کاربران حیاتی است.

4. گوگل ترنسلیت (Google Translate) – مترجم آنلاین: سرویس ترجمه متون و وبسایت‌ها رفع فیلتر شده است.

گفتنی است خبر رفع فیلتر این سرویس‌ها اولین بار توسط خبرگزاری‌های «ایلنا» و «فرارو» منتشر شد و پس از آن سایر رسانه‌های داخلی نیز آن را تأیید کردند. همچنین ساعاتی پیش (صبح ۱۴ اردیبهشت) خبرگزاری «اقتصاد آنلاین» در گزارشی اعلام کرد سطح اتصال (Connectivity) اینترنت در ایران که در چند روز گذشته به رقم ناچیز ۱ تا ۲ درصد کاهش یافته بود، با احیای دسترسی به گوگل و برخی سرورهای وابسته به آن، به حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد جهش کرده است. این جهش سریع امیدها برای برداشته شدن تدریجی محدودیت‌ها را بیش از پیش افزایش داده است.

تأثیرات اقتصادی و اجتماعی قطعی اینترنت؛ خسارت ۸۰ میلیون دلاری در روز

تداوم این وضعیت اما هزینه‌های سنگینی بر بدنه اقتصادی و اجتماعی کشور تحمیل کرده است. بر اساس داده‌های جدید که امروز ۱۴ اردیبهشت در خبرگزاری «اعتماد» منتشر شد، خسارت مستقیم این محدودیت‌ها روزانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار برآورد شده و با احتساب تبعات غیرمستقیم (رکود در کسب‌وکارهای دیجیتال، فرار سرمایه و کاهش جذب گردشگر)، این رقم وحشتناک به حیرت‌انگیزترین و باورنکردنی‌ترین رقم یعنی ۸۰ میلیون دلار در روز رسیده است! رئیس کمیسیون اینترنت و انتقال داده‌های سازمان نصر تهران نیز در گزارشی اعلام کرده که خسارت روزانه به اقتصاد دیجیتال ایران بین ۳ تا ۵ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. وزیر اقتصاد در جدیدترین اظهار نظر غیررسمی خود تأکید کرده که ادامه این روند، اعتماد بازار و جریان سرمایه‌گذاری در حوزه اقتصاد را به طور کامل از بین خواهد برد.

آینده اینترنت ایران؛ از اینترنت پرو تا بازگشت به شرایط عادی

با وجود اصرار برخی نهادهای امنیتی بر ادامه محدودیت‌ها، دولت چهاردهم با جدیت تمام پیگیر رفع فیلترینگ است. سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور، در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ در توضیح طرح جنجالی «اینترنت پرو» (که به دسترسی پولی و محدود برای برخی اصناف و کسب‌وکارها اطلاق می‌شود)، اعلام کرد: «رئیس‌جمهور با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی قویا مخالف است. طرح اینترنت پرو که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی در حال انجام است، صرفاً راهی موقت برای دسترسی‌های ضروری به اینترنت جهانی است.»

در روزهای اخیر شاهد انتقادات گسترده صاحبان صنایع، فعالان اقتصادی و حتی برخی نمایندگان مجلس از پدیده «اینترنت طبقاتی» بوده‌ایم. معاون اول رئیس‌جمهور صراحتاً اعلام کرده که مخالف ارائه دسترسی‌های خاص به برخی مشاغل در شرایطی است که عموم مردم از اینترنت محروم هستند. با این حال خبر خوش اینکه به عقیده بسیاری از کارشناسان فنی و مقامات ارشد دولت، قطعی اینترنت بین الملل ایران و محدودیت‌های فعلی، با علم به تبعات جبران‌ناپذیرش، نمی‌تواند طولانی مدت باشد. پزشکیان و تیم اقتصادی دولت قول داده‌اند که به محض کاهش تنش‌های نظامی در منطقه، اولویت اول دولت، اتصال مجدد و پایدار اینترنت بین الملل برای همه مردم بدون هیچ گونه ممیزی و فیلتر تازه‌ای خواهد بود.

امید است با پایان یافتن شرایط جنگی حاکم بر منطقه، ظرف چند روز یا چند هفته آینده، شاهد وصل شدن کامل اینترنت بین الملل، بازگشت کسب‌وکارهای دیجیتال به چرخه اقتصاد و ارتباط مجدد ۹۰ میلیون ایرانی با جهان باشیم. این امیدواری وجود دارد که فردا خبرهای بهتری در راه باشد.