اینترنت بین‌الملل ایران امروز واقعاً چقدر وصل شده است؟ | ۱۵ خرداد ۱۴۰۵

آنچه امروز درباره اینترنت ایران دیده می‌شود، بیشتر شبیه یک بازگشت تدریجی و ناقص است تا یک وصل شدن کامل و پایدار. رئیس‌جمهور ایران دستور بازگشایی دسترسی بین‌المللی را صادر کرد و همین تصمیم، پس از حدود ۸۷ روز خاموشی، آغاز مرحله‌ای از وصل شدن را رقم زد. Cloudflare هم در داده‌های Radar خود از افزایش محسوس ترافیک از ۲۶ مه خبر داد و آن را نشانه‌ای از «restoration partial» یا بازگشت جزئی اینترنت دانست.

Cloudflare نوشته است که در ۲۶ مه، ترافیک ایران جهش کرد اما در اوج خود فقط به حدود ۴۰ درصد بیشترین سطح ثبت‌شده در سال ۲۰۲۶ رسید. این یعنی شبکه از حالت تقریباً صفر خارج شده، اما هنوز به وضعیت عادی نرسیده است. NetBlocks نیز در همان بازه اعلام کرد که اتصال در وضعیت «restoration» قرار دارد، اما همچنان به‌شدت فیلتر شده و با محدودیت‌هایی روی پیام‌رسان‌ها و اپلیکیشن‌ها همراه است.

از کِی قطع شد و چرا این‌قدر طول کشید؟

براساس گزارش Cloudflare، موج دوم خاموشی گسترده از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ روزی که ترافیک اینترنت ایران به‌شدت سقوط کرد و به زیر ۱ درصد سطح قبلی رسید. این شرکت توضیح می‌دهد که تنها مقدار اندکی از ترافیک وب و DNS از کشور خارج می‌شد و همین وضعیت تقریباً سه ماه ادامه داشت. Reuters نیز همین بازه را به‌عنوان دوره‌ای از خاموشی طولانی تأیید کرده است.

در عین حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهند بازگشت اینترنت به‌صورت یکنواخت انجام نشده است. ایران اینترنشنال در ۲ ژوئن ۲۰۲۶ نوشت که دسترسی بین‌المللی تا حد زیادی برگشته، اما شبکه همچنان «degraded, unstable and significantly worse than before» توصیف می‌شود؛ یعنی کند، ناپایدار و پایین‌تر از سطح عادی. Al Jazeera هم گزارش داد که همه دیتاسنترها آنلاین نشده‌اند و بعضی پروتکل‌ها همچنان blocked، restricted یا whitelisted مانده‌اند.

پشت پرده بازگشایی: وصل شدن، اما نه برای همه

داده‌های Cloudflare یک نکته مهم دیگر هم دارد: بخش عمده ترافیک تازه در تهران متمرکز بوده و ۹۱.۶ درصد درخواست‌های HTTP از پایتخت آمده است. این تمرکز جغرافیایی نشان می‌دهد که بازگشایی، اگرچه واقعی است، اما هنوز توزیع برابر و سراسری ندارد. Cloudflare همچنین از افزایش درخواست‌های DNS خبر داد که معمولاً نشانه‌ای از فعال شدن دوباره دسترسی کاربران به وب‌سایت‌ها و خدمات آنلاین است.

NetBlocks هم تأکید کرده که در نخستین ۲۴ ساعتِ بازگشت، دسترسی هنوز «heavily filtered» بوده و محدودیت‌های تازه‌ای روی برخی ابزارهای ارتباطی اعمال شده است. به زبان ساده، شبکه باز شده، اما نه آن‌طور که کاربران از اینترنت آزاد انتظار دارند. این همان تفاوت مهم میان «وصل شدن» و «عادی شدن» است.

«اینترنت پرو» چه بود و چرا جنجال ساخت؟

در ماه آوریل، Reuters گزارش داد که دولت ایران طرحی موسوم به «Internet Pro» را برای کاهش فشار بر کسب‌وکارها معرفی کرده بود؛ طرحی که هدفش دادن دسترسی محدود و گزینشی به برخی فعالیت‌های تجاری بود، نه بازگرداندن اینترنت آزاد برای عموم. همان گزارش می‌گفت این سیاست در بحبوحه جنگ و تنش‌های منطقه‌ای برای کم کردن خسارت اقتصادی اجرا شد، اما برای بسیاری از کسب‌وکارها همچنان ناکافی بود.

به همین دلیل، بخش زیادی از بحث عمومی پیرامون اینترنت ایران در این ماه‌ها به این سؤال گره خورده بود که آیا کشور به سمت یک اینترنت چندلایه می‌رود؛ اینترنتی که در آن دسترسی برای گروه‌های خاص بازتر است، اما برای اکثر کاربران همچنان محدود، کند یا فیلترشده باقی می‌ماند. گزارش‌های تازه Cloudflare و NetBlocks نشان می‌دهد چنین نگرانی‌ای بی‌دلیل نبوده است.

جدول وضعیت فعلی اینترنت ایران

اثر این بحران بر بازار و کسب‌وکارها

گزارش Reuters در ۲۸ آوریل نوشت که خاموشی اینترنت به اقتصاد ایران لطمه جدی زده و برخی برآوردها خسارت روزانه را تا ۸۰ میلیون دلار هم بالا می‌برد. AP نیز چند روز بعد از بازگشت نسبی اینترنت گزارش داد که کسب‌وکارهای آنلاین، فریلنسرها و تولیدکنندگان محتوا ماه‌ها از دسترسی پایدار محروم بوده‌اند و بسیاری از آن‌ها با افت درآمد، هزینه VPN و اختلال در ابزارهای کاری روبه‌رو شده‌اند.

Cloudflare هم در داده‌های فنی خود نشان می‌دهد که در دوره قطع، حجم ترافیک تقریباً به صفر رسیده بود و حتی IPv6 عملاً به‌طور کامل از دسترس خارج شده بود. این سطح از اختلال فقط روی شبکه‌های اجتماعی اثر نمی‌گذارد؛ بلکه ایمیل، خدمات ابری، احراز هویت، و سرویس‌های کاری مثل تماس ویدئویی و ابزارهای همکاری را هم دچار اختلال می‌کند.

تحلیل وضعیت فعلی

جمع‌بندی داده‌های موجود این است که اینترنت ایران در ۱۵ خرداد ۱۴۰۵ وصل شده، اما نرمال نشده است. شاهد یک بازگشت مرحله‌ای هستیم که از نظر فنی واقعی است، اما از نظر تجربه کاربر هنوز از «اتصال آزاد» فاصله دارد. Reuters، Cloudflare، AP و NetBlocks همگی به‌طور هم‌راستا از بازگشت ناقص، فیلترینگ شدید و ناپایداری شبکه می‌گویند.

از نگاه بازار، این یعنی شرکت‌ها هنوز نمی‌توانند روی اینترنت پایدار بین‌الملل به‌عنوان یک زیرساخت مطمئن حساب باز کنند. هرچند مسیر ارتباطی باز شده، اما تا وقتی پروتکل‌ها، DNS، پیام‌رسان‌ها و سرویس‌های ابری به‌طور کامل آزاد نشوند، ریسک اختلال در فروش، تبلیغات، پشتیبانی و عملیات روزمره باقی می‌ماند. این نتیجه‌گیری، یک برداشت تحلیلی از مجموعه گزارش‌های فنی و خبری است.

پیش‌بینی فردا و روزهای آینده

سناریوی محتمل اول این است که اتصال بین‌الملل به‌تدریج بیشتر شود، اما با حفظ فیلترها و کنترل‌های امنیتی. این سناریو با الگوی فعلی Cloudflare و NetBlocks همخوان است، چون هر دو منبع از «افزایش تدریجی» و «بازگشت ناقص» صحبت کرده‌اند.

سناریوی دوم این است که شبکه دوباره دچار نوسان شود؛ چیزی که Cloudflare نیز درباره‌اش هشدار داده و گفته این تغییرات ممکن است موقتی باشد، همان‌طور که در ژانویه هم بازگشت کوتاه‌مدت می‌توانست به‌سرعت عقب‌گرد کند. بنابراین، حتی با باز شدن فعلی، احتمال ناپایداری در روزهای آینده هنوز بالاست.

سوالات متداول

آیا اینترنت بین‌الملل ایران کاملاً وصل شده است؟
خیر. گزارش‌های Reuters، Cloudflare، AP و NetBlocks نشان می‌دهد اتصال به‌صورت ناقص و مرحله‌ای برگشته و هنوز با محدودیت و فیلترینگ سنگین همراه است.

چند روز اینترنت ایران قطع بود؟
طبق گزارش‌های جدید، موج دوم خاموشی حدود ۸۷ تا ۸۸ روز طول کشید.

آیا «اینترنت پرو» جای اینترنت عادی را گرفته است؟
نه به‌طور کامل. Reuters گزارش داده بود که «Internet Pro» یک دسترسی محدود و گزینشی برای کسب‌وکارها بود، نه اینترنت آزاد برای عموم.

چرا هنوز بعضی سایت‌ها و اپ‌ها درست کار نمی‌کنند؟
چون گزارش‌ها نشان می‌دهد برخی پروتکل‌ها، DNSها و سرویس‌ها همچنان whitelisted یا restricted هستند و همه دیتاسنترها به‌طور کامل آنلاین نشده‌اند.

وضعیت ترافیک اینترنت ایران الان چطور است؟
Cloudflare گفته بود در زمان بازگشایی، ترافیک به حدود ۴۰ درصد بیشترین سطح سال ۲۰۲۶ رسید، اما هنوز با سطح نرمال فاصله داشت.