قطعی اینترنت بین الملل ایران؛ از ۶۳ روز خاموشی دیجیتال تا وعدههای بینتیجه مسئولان (گزارش ویژه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵)
۶۳ روز از قطع کامل اینترنت بین الملل ایران میگذرد؛ یک میلیارد دلار خسارت اقتصادی، تعدیل گسترده نیروهای کار، قطع ارتباط بیش از ۸۰ میلیون نفر با جهان و وعدههای بینتیجه مسئولان. اینترنت بین الملل کی وصل میشود؟ آخرین اخبار از زبان مشاور وزیر ارتباطات و تحلیل دادههای نتبلاکس را در این گزارش بخوانید.
قطعی اینترنت بین الملل ایران؛ از ۶۳ روز خاموشی دیجیتال تا وعدههای بینتیجه مسئولان (گزارش ویژه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵)
هشتاد میلیون نفر در انتظار؛ هر روز که میگذرد، بازگشت به زندگی عادی سختتر از قبل میشود. ایران شصت و سومین روز قطع کامل اینترنت بین الملل خود را پشت سر گذاشته و هنوز هیچ چشمانداز روشنی برای اتصال مجدد به جهان دیده نمیشود. از یک سو، مشاور وزیر ارتباطات در گفتوگوهای تلویزیونی از «پیگیری روزانه برای بازگشت اینترنت» سخن میگوید و از سوی دیگر، دادههای بینالمللی نشان میدهد که وضعیت از آنچه مسئولان اعلام میکنند، بسیار وخیمتر است. در این گزارش ویژه که در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ تهیه شده، تمامی ابعاد این بحران بزرگ دیجیتال را بررسی میکنیم: از خسارتهای اقتصادی فاجعهبار و نابودی کسبوکارهای آنلاین گرفته تا آخرین اظهارات مسئولان و تحلیلهای فنی درباره زمان احتمالی وصل شدن اینترنت بین الملل. اگر شما هم جزو میلیونها ایرانی هستید که روزانه این سوال را میپرسید «اینترنت بین الملل کی وصل میشود؟»، این گزارش را تا انتها بخوانید.
⚠️ ۶۳ روز قطعی؛ اینترنت بین الملل ایران در تاریکترین وضعیت تاریخ
بنابر گزارشهای متقن و مستند، قطعی اینترنت بین الملل در ایران از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شده و اکنون – در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ – وارد شصت و سومین روز متوالی خود شده است. نهاد نظارت بر اینترنت بینالملل «نت بلاکس» (NetBlocks) که به عنوان مرجع اصلی پایش وضعیت اینترنت در سراسر جهان شناخته میشود، بهتازگی اعلام کرده که این خاموشی دیجیتال پس از ۱۴۸۸ ساعت همچنان ادامه دارد و هیچ نشانهای از پایان قریبالوقوع آن مشاهده نمیشود.
بر اساس تازهترین گزارش این سازمان، بخش گستردهای از مردم ایران عملاً از هرگونه ارتباط با جهان خارج محروم ماندهاند و وضعیت فعلی حتی از دوران مشهور «خاموشی اینترنت در اعتراضات سال ۱۴۰۱» نیز بحرانیتر ارزیابی میشود. نتبلاکس تأکید کرده است که این محدودیت تنها پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ندارد، بلکه اثرات مخربی بر نظام آموزشی و دسترسی به دانش نیز بر جای گذاشته است.
اما نکته هشداردهندهتر اینجاست: نه تنها اینترنت بین الملل به طور کامل قطع است، بلکه حتی قشرهای آسیبپذیر جامعه نیز از این وضعیت مصون نماندهاند. «جهانگیر آقازاده»، رئیس کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانهای تهران، در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرده است که قطعی سراسری اینترنت هر روز ۵ هزار میلیارد تومان خسارت به اقتصاد کشور وارد میکند. این رقم نجومی که از زبان یکی از معتبرترین کارشناسان حوزه فناوری ایران بیان شده، ابعاد فاجعهبار این بحران را به خوبی نشان میدهد.
🔍 تحلیل فنی وضعیت اینترنت بین الملل؛ از سقوط اتصال تا بازگشت تدریجی گوگل
برای درک بهتر وضعیت فعلی، باید به سراغ دادههای فنی و شاخصهای جهانی برویم. بر اساس آخرین گزارشهای منتشرشده در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، سطح اتصال (Connectivity) اینترنت بین الملل ایران به رقم ناچیز ۱٪ تا ۲٪ سقوط کرده است. این یعنی از کل ظرفیت اینترنت بینالملل کشور، تنها چیزی حدود یک تا دو درصد آن در دسترس کاربران عادی قرار دارد. کارشناسان این وضعیت را «خاکستری» توصیف میکنند؛ وضعیتی که در آن شما میتوانید برخی سایتهای داخلی را باز کنید اما عملاً از دسترسی به شبکههای اجتماعی جهانی، پلتفرمهای آموزشی بینالمللی و بسیاری از خدمات آنلاین مورد نیاز روزانه محروم هستید.
نشانههای امیدوارکننده؛ از بازگشت خزندههای گوگل چه میدانیم؟
اما همه اخبار منفی نیستند. در روزهای اخیر، نشانههایی از بازگشت تدریجی اتصال در برخی زیرساختهای کلیدی دیده شده است. طبق گزارشهای منتشرشده در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ (دو روز پیش از نگارش این گزارش)، موتور جستوجوی گوگل برای کاربران ایرانی باز شده و خزندههای این موتور جستوجو دوباره توانستهاند به بخشهایی از وب ایران دسترسی پیدا کنند.
«مدیران فعال در حوزه سئو امیدوار هستند در طی روزهای آینده، وضعیت دیده شدن سایتهای ایرانی در نتایج جستجوی گوگل به شکل پایدارتری به روال عادی بازگردد و فعالیت کسبوکارهای آنلاین نیز ثبات بیشتری پیدا کند.»
با این حال، اینترنت بین الملل هنوز به شرایط عادی بازنگشته است. اتصال فعلی «قطره چکانی و ناقص» توصیف میشود که شاید بیشترین ضربه را به کسبوکارهای آنلاین و فعالان فضای مجازی وارد کرده است.
📉 بحران اقتصادی؛ یک میلیارد دلار خسارت و تعدیل گسترده نیروهای کار
اگر هنوز برای شما سوال است که «اینترنت بین الملل کی وصل میشود؟»، شاید نگاهی به ابعاد اقتصادی این فاجعه به شما کمک کند تا علت نگرانی فعالان اقتصادی و کارشناسان را بهتر درک کنید.
بر اساس برآوردهای کارشناسی، خسارت وارده به اقتصاد دیجیتال ایران تا ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ به بیش از یک میلیارد دلار رسیده است. این رقم عظیم که معادل حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان است، بیشترین آسیب را به کسبوکارهای خرد و متوسط وارد کرده، بسیاری از آنها مجبور به توقف فعالیت شدهاند و تعدیل نیرو در واحدهای بزرگ و شناخته شده فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال نیز نشان از تاثیر مخرب این سیاست دارد.
اما این همه ماجرا نیست. «اقتصاد ایران پس از جنگ چهل روزه با تعدیل نیروی کار در بسیاری از حوزهها روبهروست. آمارهای ارائه شده از سوی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز نشان از آن دارد که تقاضا برای دریافت بیمه بیکاری افزایش یافته است.»
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، سید ستار هاشمی، هفته گذشته در یادداشتی به این بحران واکنش نشان داد و تأکید کرد: «انزوای دیجیتال، صرفاً به معنای کاهش دسترسی نیست؛ بلکه مستقیماً بر پیکره اقتصاد دیجیتال، تابآوری کسبوکارها، جریان یادگیری و حتی اعتماد عمومی اثر میگذارد.»
با این حال، انتقادات از عملکرد دولت همچنان ادامه دارد. قطعی ۶۳ روزه اینترنت در حالی رخ داده که کارشناسان معتقدند «کمترین میزان تابآوری مردم، آب و برق و گاز نیست؛ قطع اینترنت است.»
🎙️ وعدههای بینتیجه مسئولان؛ از «شبانهروز تلاش میکنیم» تا «بعد از جنگ وصل میشود»
یکی از سوالات اصلی کاربران ایرانی این است که «آخرین اخبار اینترنت بین الملل چه میگوید؟ مسئولان چه وعدههایی دادهاند؟». پاسخ به این سوال شاید ناامیدکننده باشد.
اظهارات روز ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
محمد حافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، در تازهترین گفتوگوی تلویزیونی خود در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد: «روزانه پیگیر هستیم که با صلاحدید نهادهای مرتبط اتصال اینترنت بین الملل را به شرایط عادی برگردانیم.» او در ادامه توضیح داد: «تحلیل خودمان از مخاطرات سایبری، مخاطرات امنیتی و میزان کنترل آنها را به نهادهای ذیصلاح ارائه میکنیم و امیدواریم که با اشرافی که آنها بر شرایط میدان و بر امنیت کشور دارند، یا دفعتاً یا مرحله به مرحله اینترنت وصل شود.»
عبارت جنجالی «یا دفعتاً یا مرحله به مرحله» که حاوی ابهام قابل توجهی است، واکنشهای گسترده کاربران فضای مجازی را برانگیخت. بسیاری از کاربران در بخش نظرات رسانهها این پاسخ را «طناز» و «غیرقابل قبول» توصیف کردند.
واکنش سخنگوی دولت
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز در پاسخ به سوالی در خصوص قطعی بیش از ۵۰ روزه اینترنت بینالملل گفت: اینترنت «پرو» با مصوبه شورای عالی امنیت ملی، به منظور حفظ ارتباط کسبوکارها در شرایط بحرانی تصویب شده است و «پس از آنکه دستگاههای مربوطه وضعیت را عادی اعلام کنند، وضعیت اینترنت نیز تغییر خواهد کرد.»
او تأکید کرد: «دغدغههای مردم در این زمینه شنیده شده است؛ موضوع کسبوکارها و همچنین دسترسی آزاد مردم، به عنوان یکی از حقوق شهروندی، امری است که به آن قائل هستیم و بدان باور داریم.»
وعده وزیر ارتباطات
همچنین سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، در روزهای اخیر اعلام کرد: «شبانهروز تلاش میکنیم که اینترنت برگردد و با کیفیت و عادلانه در اختیار «آحاد مردم» قرار بگیرد.»
اما در مقابل، الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، واقعبینانهتر پاسخ داده است. او معتقد است که قطعی اینترنت «حتماً بعد از جنگ» به حالت عادی بازمیگردد. این اظهارات نشان میدهد که اتصال مجدد اینترنت بین الملل به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه گره خورده و شاید زودتر از آنچه مسئولان امیدوارند، شاهد پایان این بحران نباشیم.
🌐 اینترنت «پرو»؛ راهکار موقت یا تبعیض آشکار؟
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات در ماههای اخیر، طرح «اینترنت پرو» بوده است. این طرح که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی تصویب شده، به برخی کسبوکارها و افراد خاص دسترسی محدودی به اینترنت بین الملل میدهد.
سخنگوی دولت در این باره توضیح داد: «اینترنت پرو با مصوبه شورای عالی امنیت ملی، به منظور حفظ ارتباط کسبوکارها در شرایط بحرانی تصویب شد و لذا با توجه به اینکه شرایط فعلی، شرایط بحران محسوب میشود این اتفاق افتاده است.»
اما این طرح با انتقادات گسترده فعالان حقوق دیجیتال و کاربران عادی مواجه شده است. یکی از کاربران در بخش نظرات خبرگزاریها نوشته است: «اگر فقط بخشی از کاربران، مثلاً فعالان اقتصادی، دسترسی داشته باشند و عموم مردم محروم بمانند، عملاً کارایی این تصمیم از بین میرود.»
سخنگوی دولت در پاسخ به این انتقادات تأکید کرد: «دولت با بیعدالتی ارتباطی کاملاً مخالف است. ما این ایام را فرصتی میدانیم تا سکوهای داخلی بتوانند خود را ترمیم کرده و خدمات اینترنت جهانی را نیز تقویت کنند.»
📊 نظرسنجی سریع: نظر شما چیست؟
با توجه به تحلیل کامل وضعیت اینترنت بین الملل ایران، کدام یک از گزینههای زیر به واقعیت نزدیکتر است؟
-
اتصال تدریجی طی ۱۰ روز آینده – بهبود تدریجی وضعیت و بازگشت اینترنت بین الملل به روال عادی
-
وصل شدن پس از پایان جنگ و تنشهای منطقهای – بر اساس اظهارات الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت
-
ادامه وضعیت فعلی به مدت نامعلوم – ادامه قطعی با دسترسی محدود به گوگل و برخی خدمات پایه
(نظرات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.)
🎯 اینترنت کی وصل میشود؟ پاسخ نهایی
پس از بررسی تمامی اخبار، اظهارات مسئولان و تحلیلهای کارشناسی در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، پاسخ صریح و شفاف به سوال «اینترنت بین الملل ایران کی وصل میشود» را میتوان در چند نکته خلاصه کرد:
نکته اول: مشاور وزیر ارتباطات از «پیگیری روزانه» و «واگذاری تصمیم به نهادهای امنیتی» سخن میگوید، یعنی وزارت ارتباطات به تنهایی قدرت تصمیمگیری در این زمینه را ندارد و نظر شورای عالی امنیت ملی تعیینکننده است.
نکته دوم: رئیس شورای اطلاعرسانی دولت به صراحت اعلام کرده که اینترنت «بعد از جنگ» وصل میشود، یعنی تا زمانی که تنشهای نظامی و امنیتی در منطقه ادامه دارد، نباید انتظار اتصال کامل را داشت.
نکته سوم: دادههای نتبلاکس نشان میدهد که پس از ۶۳ روز قطعی، وضعیت نه تنها بهبود نیافته، بلکه شاخصهای اتصال به پایینترین سطح ممکن سقوط کردهاند.
بنابراین، بر اساس اطلاعات موجود در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، پاسخ واقعبینانه به سوال «اینترنت بین الملل ایران کی وصل میشود» این است: تا زمانی که شرایط امنیتی و سیاسی منطقه به حالت عادی بازنگردد، هیچ وعده قطعی و زمان مشخصی برای اتصال مجدد نمیتوان متصور بود. اگرچه نشانههایی از بازگشت تدریجی گوگل و برخی خدمات پایه دیده میشود، اما اینترنت بین الملل پایدار و کامل احتمالاً در کوتاهمدت در دسترس عموم قرار نخواهد گرفت.
🔔 کلام آخر: صدای شما را میشنویم
۶۳ روز قطعی اینترنت بین الملل برای کشوری با بیش از ۸۰ میلیون نفر جمعیت، ۱۴۸۸ ساعت تعطیلی اقتصاد دیجیتال، یک میلیارد دلار خسارت مستقیم، هزاران کسبوکار تعطیل شده و میلیونها نفر محروم از ارتباط با عزیزان خود در خارج از کشور – این اعداد و ارقام تلخ، واقعیتی است که نمیتوان از آن عبور کرد.
از شما کاربر گرامی که این گزارش را تا انتها مطالعه کردید، دعوت میکنیم نظرات، دغدغهها و تجربیات خود از زندگی بدون اینترنت بین الملل را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید. آیا راهکاری برای دسترسی به اینترنت بین الملل یافتهاید؟ فکر میکنید این وضعیت تا کی ادامه خواهد داشت؟ نظرات شما میتواند به دیگر کاربران در این روزهای سخت کمک کند.
تا بازگشت اینترنت بین الملل، با ما همراه بمانید. ما پیگیر آخرین اخبار وصل شدن اینترنت بین الملل ایران هستیم و هر خبر جدیدی را بلافاصله با شما به اشتراک خواهیم گذاشت.
