اینترنت بین الملل ایران کی وصل می شود؟ | فاش شدن اختلافات داخلی در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵؛ خبر فوری از آینده نامشخص قطعی

هفته ها و ماه ها از اعمال محدودیت های شدید بر روی اینترنت بین الملل در ایران می گذرد. در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، چشم انداز چندانی برای عادی سازی وضعیت وجود ندارد و آمارها نشان می دهد که دسترسی به شبکه جهانی وب به کمتر از ۱ درصد سطح قبل از جنگ کاهش یافته است .

همزمان با تشدید تحریم ها و فشارهای نظامی، نظارت دقیق بر روی شبکه ملی اطلاعات افزایش یافته و کاربران عادی تنها به اینترانت داخلی محدود شده اند. اما در پشت پرده، دو جریان اصلی سیاسی و امنیتی کشور درگیر منازعه ای تعیین کننده بر سر وصل شدن اینترنت بین الملل هستند. در این گزارش جامع، تمام اخبار مربوط به ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ را بررسی می کنیم و تحلیل دقیقی از آینده اینترنت در ایران ارائه می دهیم.

بحران بی سابقه؛ طولانی ترین قطعی اینترنت در جهان

بر اساس گزارش موسسه نظارتی NetBlocks که در تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ (۱۰ اردیبهشت) منتشر شده، ایران در حال تجربه طولانی ترین و شدیدترین دوره قطعی اینترنت در تاریخ جهان است. این موسسه اعلام کرد که ایران اولین کشوری است که پس از سال ها اتصال کامل، به صورت عمدی عقب گرد کرده و به یک شبکه ملی محدود بازگشته است .

گزارش ها حاکی از آن است که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه (۱۰ اسفند)، سطح اتصال به اینترنت جهانی در ایران به حدود ۱ درصد سقوط کرده است . پیش از آن نیز در ژانویه (دی ماه) به دلیل اعتراضات، یک قطعی ۲۰ روزه اعمال شده بود، به این معنا که بیشتر ایرانیان تقریبا دو سوم از سال ۲۰۲۶ را در خاموشی دیجیتال به سر برده اند.

اقتصاد ایران در کما؛ خسارت روزانه ۸۰ میلیون دلار

قطع بودن اینترنت بین الملل فقط یک مسئله رفاهی نیست، بلکه یک فاجعه اقتصادی تمام عیار است. کسب و کارهای آنلاین که در سال های گذشته موتور محرکه اقتصاد مقاومتی بودند، به طور کامل نابود شده اند. آمِن خادمی، طراح لباس تهرانی، به خبرگزاری AP گفت: “قطع اینترنت در چهار ماه گذشته نه تنها کسب و کار من، بلکه تمام کسب و کارهای آنلاین را کاملا نابود کرده است” .

ارقام منتشر شده در ۱۲ اردیبهشت فاجعه بار است:

• خسارت مستقیم روزانه: بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار .

• خسارت غیر مستقیم (با احتساب زیان های پنهان): طبق اعلام اتاق بازرگانی، این رقم می تواند به ۸۰ میلیون دلار در روز برسد .

• شاغلان متضرر: نزدیک به ۱۰ میلیون نفر که شغلشان مستقیما به اتصال اینترنت وابسته است .

از فروشگاه های بزرگ اینترنتی مانند دیجی کالا که مجبور به تعدیل نیرو شده اند تا دستفروشانی که به خیابان ها ریخته اند، همه جا رد پای این بحران دیده می شود .

نقطه عطف در ۱۲ اردیبهشت: فاش شدن اختلافات داخلی

همینک، با بررسی آخرین اخبار در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، به جنجالی ترین بخش ماجرا می رسیم: شکاف عمیق میان نهادهای حاکمیتی.

بر اساس تحلیل های معتبر منتشر شده در ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت)، خطوط جدایی آشکاری میان دولت نسبتا میانه رو و بدنه امنیتی-نظامی کشور (به ویژه سپاه پاسداران) شکل گرفته است. منابع خبری از قول معاون اول رئیس جمهور و برخی مقامات اصلاح طلب گزارش داده اند که این جریان خواستار برداشته شدن محدودیت ها و به رسمیت شناختن “حق دسترسی به اینترنت” به عنوان یک حق عمومی هستند .

اما در سوی دیگر میدان، شورای عالی امنیت ملی که اکنون با ریاست “محمدباقر ذوالقدر”، چهره شاخص نظامی، اداره می شود، قاطعانه با این درخواست مخالفت کرده است. استدلال امنیتی ها قاطع است: در شرایط جنگی و وجود تهدیدات امنیتی، “امنیت مطلق بر هر گونه ضرر اقتصادی مقدم است” .

نکته حائز اهمیت اینکه خبرهای ضد و نقیضی درباره آمادگی زیرساخت ها منتشر شده است. از یک سو، گزارش هایی از استقرار یگان های ویژه سارا… در میادین اصلی پایتخت برای سرکوب اعتراضات احتمالی در صورت وصل شدن اینترنت منتشر می شود . از سوی دیگر، برخی رسانه ها از تشکیل جلسات فوری برای بررسی “کاهش فشارها” خبر می دهند، اما تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ مصوبه قطعی مبنی بر وصل شدن مجدد اینترنت بین الملل صادر نشده است.

فیلترشکن های گران و دو راهی «اینترنت طبقاتی»

در غیاب اینترنت آزاد، راهکارهای جایگزین نیز با شکست مواجه شده اند. قیمت فیلترشکن ها در بازار سیاه سر به فلک کشیده و خرید آنها برای مردم عادی غیرممکن شده است. همچنین استفاده از تجهیزات ماهواره ای مانند استارلینک ممنوع و کشف آن با مجازات های سنگین همراه است .

این وضعیت باعث شده تا سیستم ناعادلانه «سیم کارت های سفید» به شدت پررنگ شود. در حالی که مردم عادی به اینترانت داخلی دسترسی دارند، مقامات ارشد دولتی و برخی اصناف خاص با استفاده از این سیم کارت های خاص به اینترنت جهانی متصل هستند.

این موضوع موج جدیدی از نارضایتی را ایجاد کرده است. یکی از بازرگانان فعال در حوزه تجارت الکترونیک در واکنش به این وضعیت به رسانه ها گفت: «این رژیم طبقاتی اینترنتی، سوءاستفاده آشکار از نیاز اولیه هر شهروند است و به معنای نابودی زیرساخت های کشور با دست تصمیم گیرندگان خودمان است» .

تهدید کابل های زیردریایی؛ فراتر از فیلترینگ معمولی

اگر اینترنت وصل شود، آیا با ثبات خواهد بود؟ تحلیل های استراتژیک در ۱۲ اردیبهشت نشان می دهد که ایران در یک جنگ هیبریدی جدی برای کابل های ارتباطی زیردریایی قرار گرفته است. کارشناسان نسبت به تهدید ایران برای حمله به کابل های اینترنت در تنگه هرمز هشدار می دهند.

این تهدید نه تنها برای داخل ایران، بلکه برای کل اقتصاد جهانی (که روزانه ۱۰ تریلیون دلار مبادله مالی دارد) خطرناک است. واگذاری ماموریت حفاظت از زیرساخت ها و قطع ارتباطات به نهادهای نظامی نشان می دهد که این بحران احتمالا در کوتاه مدت حل نخواهد شد .

پاسخ به سوال «اینترنت بین الملل کی وصل می شود؟»

با جمع بندی تمام اخبار منتشر شده تا تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، پاسخ به این سوال پیچیده است. در حالی که فشارهای اقتصادی و اعتراضات تجاری جماعت از یک سو و فشارهای خارجی از سوی دیگر، دولت را به سمت آزادسازی سوق می دهد، ارتش و سپاه همچنان بر ادامه انزوای دیجیتال (Digital Darkness) اصرار دارند.

کارشناسان پیش بینی می کنند که در صورت عدم تغییر در توازن قوا در شورای عالی امنیت ملی، خبری از وصل شدن اینترنت بین الملل در هفته های آینده نخواهد بود.

پیش بینی خوش بینانه: در صورت کاهش تنش های نظامی و پذیرش درخواست های اقتصادی دولت، احتمال بازگشت تدریجی اینترنت (شاید با محدودیت های شدیدتر از قبل) تا اواخر خرداد ماه وجود دارد.

پیش بینی بدبینانه: ادامه وضع موجود و تشدید نظارت ها که ایران را به کشوری مشابه کره شمالی در حوزه ارتباطات تبدیل خواهد کرد.

آیا اختلال در شبکه های جهانی یا خودتحریمی عمدی؟

یکی از فرضیه های مطرح در محافل فنی، احتمال آسیب فیزیکی به زیرساخت های بین الملل است. گزارش های جدید حاکی از آن است که برخی از کابل های اینترنت در خلیج فارس و دریای سرخ دچار آسیب شدید شده اند .

در حالی که برخی منابع اولیه این اتفاق را حادثه می دانستند، تحلیلگران نظامی معتقدند این می تواند بخشی از یک سناریوی جنگ سایبری و مختل سازی اقتصاد جهانی توسط یک بازیگر منطقه ای باشد. این موضوع نشان می دهد که حتی اگر تصمیم سیاسی برای اتصال گرفته شود، شاید مشکلات زیرساختی جدیدی پیش روی اپراتورها باشد.

نتیجه گیری: روزهای تاریک دیجیتال ادامه دارد

تا لحظه تنظیم این خبر در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، خبر مثبتی مبنی بر وصل شدن اینترنت بین الملل ایران مخابره نشده است. زندگی روزمره مردم تحت تاثیر شدید این خاموشی قرار گرفته و کسب و کارها یکی پس از دیگری در حال تعطیلی هستند.

به نظر می رسد که پرونده اینترنت برای ایرانی ها به یک برگ برنده راهبردی در فضای امنیتی تبدیل شده و هزینه های سنگین آن بر دوش مردم عادی و اقتصاد کشور است. هرگونه تغییر در این وضعیت، منوط به بروز تحولات اساسی در شورای عالی امنیت ملی یا کاهش چشمگیر تنش های سیاسی در منطقه است. ما در رسانه متعهد می شویم که به محض اعلام رسمی زمان وصل شدن اینترنت بین الملل، شما را در جریان بگذاریم.

لطفاً توجه داشته باشید: با توجه به قطع بودن اینترنت بین الملل، استفاده از فیلترشکن های ناشناس توصیه نمی شود، چرا که امنیت اطلاعات شما در شبکه ملی اطلاعات در وضعیت قرمز به سر می برد. همچنین به هیچ عنوان سیم کارت خود را در اختیار فروشندگان غیرمجاز ندهید.