آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران | اینترنت کی وصل می شود؟ جزئیات کامل در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

دست‌کم از اسفند سال گذشته تا امروز که وارد پنج‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ شدیم، دسترسی کاربران عادی در ایران به شبکه جهانی اینترنت با محدودیت جدی روبه‌رو بوده. اگر بخواهیم دقیق بگوییم، ۶۸ روز است که خبری از اتصال پایدار بین‌الملل برای عموم مردم نیست. اما این روزها، تقویم قطعی‌ها با چند خبر مثبت آمیخته شده که امیدها را برای بازگشت به شرایط عادی زنده نگه داشته. برای کاربرانی که مدام می‌پرسند «اینترنت کی وصل می شود؟» این مطلب جامع را تا انتها بخوانید.

دستیار ویژه وزیر کشور: یک ماه تا یک ماه و نیم دیگر خبر خوش می‌رسد

یکی از محوری‌ترین اخبار روزهای اخیر، اظهارات صریح امیر سرتیپ محمدحسن نامی، دستیار ویژه وزیر کشور درباره چرایی و زمان بازگشایی اینترنت است. او روز گذشته در جمع خبرنگاران تأکید کرد که محدودیت‌های اینترنت «احتمالاً طی یک ماه تا یک ماه و نیم آینده برطرف خواهند شد»، هرچند تحقق این موضوع را وابسته به شرایط منطقه و روند کلی گفت‌وگوها دانست. این سخنان یک مقام ارشد اجرایی را باید از امیدوارکننده‌ترین نشانه‌های پایان این خاموشی طولانی ارزیابی کرد.

به گفته دستیار ویژه وزیر کشور، تصمیم‌گیری درباره اینترنت در شرایط خاص فعلی از سطح وزارتخانه‌ها خارج و به سطوح بالاتری رفته است و چنین اقتضایی به پیچیدگی‌های امنیتی بازمی‌گردد. بر اساس این اعلام‌های رسمی، همچنان «شرایط جنگی» مبنای سیاست‌گذاری است. با این حال، ذکر یک بازه‌ی زمانی ملموس و کوتاه‌مدت (۳۰ تا ۴۵ روزه) از سوی یک مقام بلندپایه، ابرهای سنگین ابهام را کنار می‌زند و تصویر روشن‌تری از آینده نزدیک ترسیم می‌کند.

علامت مثبت از رادارهای جهانی: داده‌سنترهای خارجی زنده شدند

تنها به حرف‌های مسئولان بسنده نکنیم؛ داده‌های عینی هم داریم. گزارش‌های منتشرشده از رادار ابرآروان که وضعیت ارتباطات اینترنت بین ایران و جهان را رصد می‌کند، نشان می‌دهد که برخی از دیتاسنترهای خارجی پس از ۴۵ روز خاموشی، از ساعاتی پیش شروع به فعالیت کرده‌اند. این موضوع را باید به فال نیک گرفت، چراکه به معنی آغاز گشایش‌های اولیه در دسترسی کاربران ایرانی به شبکه جهانی است. اگرچه این گشایش‌ها در حال حاضر محدود و گزینشی به نظر می‌رسد، اما می‌توان آن را نویدبخش روندی تدریجی اما واقعی برای وصل شدن مجدد اینترنت تلقی کرد.

کارشناسان حوزه فناوری معتقدند این تغییرات ریز در لایه‌های زیرساختی نشان می‌دهد بازگشت اینترنت بین‌الملل به حالت عادی یک «اگر» بزرگ نیست، بلکه بیشتر یک «کی» و «چگونه» است. برای کاربران عادی، همین که سرورهای خارجی به مرور از فیلتر خارج می‌شوند، یک امید واقعی است برای روزهایی که دیگر نیازی به ابزارهای جانبی نباشد و بشود با یک کلیک ساده به دیگران وصل بود.

رفع محدودیت گوگل مپ و گوگل ترنسلیت؛ خبر خوش این هفته

در تازه‌ترین و ملموس‌ترین خبر خوب برای کاربران اینترنت در ایران، دسترسی به دو سرویس پرکاربرد گوگل یعنی «گوگل مپ» و «گوگل ترنسلیت» در روزهای اخیر رفع محدودیت شده است. این اتفاق در ادامه روند تدریجی کاهش محدودیت‌های اینترنتی و به دنبال گمانه‌زنی‌های چند روز گذشته درباره تصمیم مقامات مسئول برای باز کردن گزینشی برخی سرویس‌های پرتقاضا رخ داده.

«گوگل مپ» برای مسیریابی در سفرهای شهری و بین‌شهری و «گوگل ترنسلیت» برای ترجمۀ متون و ارتباطات بین‌المللی ابزارهایی حیاتی هستند که در ماه‌های اخیر در دسترس نبودند. بازگشایی همین دو سرویس محدود هم نشان می‌دهد اراده‌ای برای عادی‌سازی تدریجی وضعیت اینترنت وجود دارد. برای خیلی از کاربران که محتاج جست‌وجو در نقشه یا ترجمۀ یک متن تخصصی بودند، این یعنی نفس تازه‌ای در روزهای پرالتهاب اخیر.

آخرین وضعیت اینترنت امروز پنج‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

بر اساس جدیدترین گزارش‌های دریافتی در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵:

• شبکه اینترنت بین‌الملل برای کاربران عادی هنوز به حالت عادی بازنگشته و دسترسی به طیف گسترده‌ای از سرویس‌ها و وب‌سایت‌های بین‌المللی با اختلال همراه است.

• اما دسترسی به گوگل مپ و گوگل ترنسلیت در ۲۴ ساعت گذشته احیا شده و کاربران بسیاری از این اتفاق مثبت استقبال کرده‌اند.

• اینترنت پرو به عنوان یک راه‌حل موقت برای مشاغل و افراد خاص با هزینه جداگانه در حال ارائه است، هرچند این طرح با نقدهایی درباره «عدالت در دسترسی» روبه‌رو بوده، اما دست کم بخشی از نیازهای تجاری و ضروری را پوشش می‌دهد.

• وزارت علوم نیز بر اساس ابلاغیه خود، دسترسی محدود و مدیریت‌شده‌ای را برای دانشگاه‌ها در نظر گرفته تا خلأ ارتباطات علمی و پژوهشی تا حدودی جبران شود.

چرا اینترنت قطع است و چه کسی مسئول است؟

این سؤال را خیلی از کاربران می‌پرسند. بر اساس اظهارات رسمی نهادهای مختلف، شورای عالی امنیت ملی و با استناد به «اقتضائات جنگی» کشور دستور اعمال این محدودیت‌ها را صادر کرده است. نمایندگان مجلس همچون امیرحسین ثابتی نیز بارها اعلام کرده‌اند که «شرایط جنگی همچنان وجود دارد و تصمیم‌گیری در این سطح فراتر از اختیارات یک وزارتخانه است».

اما در کنار این توضیحات رسمی، روند متناقض اینترنت پرو هم بحث‌های زیادی را ایجاد کرده. اگر قطعی به خاطر ملاحظات امنیتی است، پس چرا عده‌ای با پرداخت هزینه می‌توانند به اینترنت بین‌الملل وصل شوند؟ قوه قضائیه به این موضوع ورود کرده و رئیس قوه قضائیه در نشست اخیر شورای عالی خود اعلام کرده که بر اساس گزارش‌های دریافتی، «اتفاقات نادرستی در زمینه اینترنت پرو رخ داده که نیازمند ورود جدی دادستانی کل و سازمان بازرسی است».

سناریوهای پیش رو: اینترنت کی وصل می‌شود؟

با جمع‌بندی داده‌ها و اظهارات گوناگون، می‌توان چند سناریو برای بازگشت اینترنت متصور شد:

سناریوی اول (محتمل‌ترین حالت): بازگشت تدریجی تا ۴۵ روز آینده

دستیار ویژه وزیر کشور یک بازه ۳۰ تا ۴۵ روزه را اعلام کرده. اگر روند کنونیِ باز شدن گام به گام سرویس‌ها ادامه پیدا کند، تا اواخر خرداد یا اوایل تیر ۱۴۰۵ شاهد رفع نسبی محدودیت‌ها خواهیم بود. این سناریو با نشانه‌هایی چون فعال شدن تدریجی دیتاسنترهای خارجی نیز همخوانی دارد.

سناریوی دوم: اتصال زودتر از موعد

اگر تحولات سیاسی و مذاکرات به سمت توافق‌های مسالمت‌آمیز پیش برود، احتمال اتصال زودهنگام و کامل اینترنت بین‌الملل وجود دارد. گشودن زودهنگام گوگل مپ و ترنسلیت می‌تواند مقدمه‌ای برای باز شدن دیگر سرویس‌های ضروری مثل ایمیل، پیام‌رسان‌های بین‌المللی و سکوهای کاری بین‌المللی باشد.

سناریوی سوم: تداوم وضعیت فعلی

این سناریو هرچند کم‌احتمال به نظر می‌رسد، اما اگر شرایط امنیتی خاص همچنان پابرجا باشد، ممکن است روند بازگشایی تدریجی با کندی بیشتری پیش برود. با این حال، فشارهای اقتصادی و نارضایتی عمومی، هر تصمیم‌گیری در این سطح را ناگزیر به سمت عادی‌سازی زودهنگام سوق می‌دهد.

جمع‌بندی: روزهای خوب در راه است

شاید سال‌ها بعد وقتی به این روزها نگاه کنیم، از خود بپرسیم که چطور چنین دوره سختی را پشت سر گذاشتیم. اما واقعیت امروز این است: نشانه‌های روشنی از عبور از بحران دیده می‌شود. اظهارات صریح مسئولان درباره بازه زمانی کوتاه، روشن شدن چراغ سبز برخی دیتاسنترها، و مهم‌تر از همه، رفع محدودیت ابزارهای پرکاربردی مثل گوگل مپ و گوگل ترنسلیت در ۲۴ ساعت گذشته، همگی مهر تأییدی هستند بر اینکه دوران خاموشی دیجیتال به پایان خود نزدیک می‌شود.

شاید هنوز نتوانیم دقیق بگوییم اینترنت ساعتی دیگر وصل می‌شود یا فردا صبح، اما این را خوب می‌دانیم که آخر خط خوش است. تدبیر و تصمیم‌گیری در حوزه پیچیده امنیت ملی کار ساده‌ای نیست، اما روزنه‌های امید هر روز آشکارتر از دیروز می‌شود. صبور باشیم و به آینده‌ای که این روزها قدم‌های اولیه خود را برای آمدن برمی‌دارد، دل ببندیم. جامعه ایران بارها نشان داده که از سخت‌ترین گذرگاه‌ها با سربلندی عبور می‌کند؛ این بار هم فرقی نمی‌کند.